Konstytucje >> Konstytucja UE, 16 grudnia 2004 r.
CZĘŚĆ III
POLITYKI I FUNKCJONOWANIE UNII
TYTUŁ I
POSTANOWIENIA OGÓLNE
Artykuł III-115
Unia zapewnia spójność różnych polityk i działań, o których mowa w niniejszej części,
uwzględniając wszystkie jej cele i zgodnie z zasadą przyznania kompetencji.
Artykuł III-116
We wszystkich działaniach, o których mowa w niniejszej części, Unia zmierza do zniesienia
nierówności kobiet i mężczyzn oraz wspierania równości między nimi.
Artykuł III-117
Przy określaniu i realizacji polityk i działań, o których mowa w niniejszej części, Unia bierze pod
uwagę wymogi związane ze wspieraniem wysokiego poziomu zatrudnienia, zapewnianiem
odpowiedniej ochrony socjalnej, zwalczaniem wyłączenia społecznego, a także z wysokim
poziomem kształcenia, szkolenia oraz ochrony zdrowia ludzkiego.
Artykuł III-118
Przy określaniu i realizacji polityk i działań, o których mowa w niniejszej części, Unia dąży do
zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub
światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.
Artykuł III-119
Przy określaniu i realizacji polityk i działań, o których mowa w niniejszej części, w szczególności w
celu wspierania stałego rozwoju, brane są pod uwagę wymogi ochrony środowiska naturalnego.
Artykuł III-120
Przy określaniu i realizacji innych polityk i działań brane są pod uwagę wymogi ochrony
konsumentów.
Artykuł III-121
Unia i Państwa Członkowskie określając i realizując politykę Unii w dziedzinie rolnictwa,
rybołówstwa, transportu, rynku wewnętrznego, badań i rozwoju technologicznego oraz przestrzeni
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/55
kosmicznej w pełni uwzględniają wymogi dobrostanu zwierząt, jako istot zdolnych do odczuwania,
przestrzegając jednocześnie przepisów ustawowych lub administracyjnych oraz praktyk Państw
Członkowskich, zwłaszcza w zakresie obrzędów religijnych, tradycji kulturalnych oraz dziedzictwa
regionalnego.
Artykuł III-122
Bez uszczerbku dla artykułów I-5, III-166, III-167 i III-238 oraz zważywszy na miejsce, jakie usługi
świadczone w ogólnym interesie gospodarczym zajmują wśród wspólnych wartości Unii, jak również
ich znaczenie we wspieraniu jej spójności społecznej i terytorialnej, Unia i Państwa Członkowskie,
każde w granicach swych odpowiednich kompetencji i w granicach stosowania Konstytucji,
zapewniają, aby usługi te funkcjonowały na podstawie zasad i na warunkach, w szczególności
gospodarczych i społecznych, które pozwolą im wypełniać ich zadania. Ustawy europejskie
ustanawiają te zasady i określają warunki, bez uszczerbku dla kompetencji, które Państwa
Członkowskie mają, w poszanowaniu Konstytucji, do świadczenia, zlecania i finansowania takich
usług.
TYTUŁ II
NIEDYSKRYMINACJA I OBYWATELSTWO
Artykuł III-123
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą regulować zakaz dyskryminacji ze względu
na przynależność państwową, o którym mowa w artykule I-4 ustęp 2.
Artykuł III-124
1. Bez uszczerbku dla innych postanowień Konstytucji i w granicach kompetencji przyznanych
przez nią Unii, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady może ustanowić środki
niezbędne w celu zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie
etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Rada stanowi
jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
2. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 1, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa może
ustanowić podstawowe zasady dla środków zachęcających Unii i określić takie środki, w celu
wsparcia działań przedsięwziętych przez Państwa Członkowskie, aby przyczyniać się do osiągnięcia
celów określonych w ustępie 1, z wyłączeniem harmonizacji ich przepisów ustawowych i
wykonawczych.
Artykuł III-125
1. Jeżeli działanie Unii okazuje się niezbędne do ułatwienia wykonywania prawa każdego
obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania, o którym mowa w artykule I-10
ustęp 2 lit. a), a Konstytucja nie przewiduje uprawnień do działania, ustawa europejska lub
europejska ustawa ramowa może ustanowić środki w tym celu.
C 310/56 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. W tych samych celach, jak te określone w ustępie 1 i jeżeli Konstytucja nie przewiduje
uprawnień do działania, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady może ustanowić
środki dotyczące paszportów, dowodów tożsamości, dokumentów pobytowych lub jakichkolwiek
innych podobnych dokumentów, a także środki dotyczące zabezpieczenia społecznego lub ochrony
socjalnej. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Artykuł III-126
Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady określa warunki wykonywania prawa,
o którym mowa w artykule I-10 ustęp 2 lit. b), każdego obywatela Unii do głosowania
i kandydowania w wyborach lokalnych i wyborach do Parlamentu Europejskiego w Państwie
Członkowskim, w którym ma on miejsce zamieszkania, nie będąc jego obywatelem. Rada stanowi
jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim. Warunki te mogą przewidywać
odstępstwa, jeżeli uzasadniają to problemy właściwe dla Państwa Członkowskiego.
Prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego jest wykonywane bez
uszczerbku dla artykułu III-330 ustęp 1 i środków przyjętych w celu jego stosowania.
Artykuł III-127
Państwa Członkowskie przyjmują przepisy niezbędne do zapewnienia dyplomatycznej i konsularnej
ochrony obywateli Unii w państwach trzecich, o której mowa w artykule I-10 ustęp 2 lit. c).
Państwa Członkowskie podejmują rokowania międzynarodowe wymagane do zapewnienia tej
ochrony.
Ustawa europejska Rady może ustanowić środki niezbędne do ułatwienia tej ochrony. Rada stanowi
po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Artykuł III-128
Języki, w których każdy obywatel Unii ma prawo zwracać się do instytucji lub organów na mocy
artykułu I-10 ustęp 2 lit. d) i otrzymywać odpowiedź, są wymienione w artykule IV-448 ust. 1.
Instytucjami i organami, o których mowa w artykule I-10 ustęp 2 lit. d), są instytucje i organy
wymienione w artykule I-19 ustęp 1 drugi akapit oraz w artykułach I-30, I-31 i I-32, oraz Europejski
Rzecznik Praw Obywatelskich.
Artykuł III-129
Co trzy lata Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Komitetowi Ekonomiczno-
Społecznemu sprawozdanie w sprawie stosowania artykułu I-10 oraz niniejszego tytułu.
Sprawozdanie to uwzględnia rozwój Unii.
Na podstawie tego sprawozdania i bez uszczerbku dla innych postanowień Konstytucji, ustawa
europejska lub europejska ustawa ramowa Rady może uzupełniać prawa przewidziane w artykule
I-10. Rada stanowi jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego. Ta ustawa lub
ustawa ramowa wchodzi w życie jedynie po jej zatwierdzeniu przez Państwa Członkowskie zgodnie z
ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/57
TYTUŁ III
POLITYKI I DZIAŁANIA WEWNĘTRZNE
ROZDZIAŁ I
RYNEK WEWNĘTRZNY
SEKCJA 1
USTANOWIENIE I FUNKCJONOWANIE RYNKU WEWNĘTRZNEGO
Artykuł III-130
1. Unia przyjmuje środki w celu ustanowienia lub zapewnienia funkcjonowania rynku
wewnętrznego zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Konstytucji.
2. Rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony
swobodny przepływ osób, usług, towarów i kapitału, zgodnie z Konstytucją.
3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie
określające wytyczne i warunki niezbędne do zapewnienia zrównoważonego postępu we wszystkich
odpowiednich sektorach.
4. Podczas opracowywania wniosków zmierzających do osiągnięcia celów wymienionych w
ustępach 1 i 2, Komisja uwzględnia rozmiar wysiłku, jaki będą musiały podjąć niektóre gospodarki o
zróżnicowanym rozwoju dla ustanowienia rynku wewnętrznego i może przedstawiać wnioski
odnośnie do odpowiednich środków.
Jeżeli przepisy te przyjmują postać odstępstw, muszą mieć charakter przejściowy oraz powodować
możliwie najmniejsze zakłócenia w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego.
Artykuł III-131
Państwa Członkowskie konsultują się ze sobą w celu wspólnego podjęcia działań niezbędnych, aby
środki, do podjęcia których Państwo Członkowskie może być skłonione w przypadku poważnych
zaburzeń wewnętrznych zagrażających porządkowi publicznemu, w przypadku wojny, poważnego
napięcia międzynarodowego stanowiącego groźbę wojny lub w celu wypełnienia zobowiązań
przyjętych przez nie w celu utrzymania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego nie miały
wpływu na funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
Artykuł III-132
Jeżeli środki podjęte w przypadkach przewidzianych w artykułach III-131 i III-436 powodują
zakłócenie warunków konkurencji na rynku wewnętrznym, Komisja bada z zainteresowanym
Państwem Członkowskim warunki, na jakich te środki mogą być dostosowane do reguł
ustanowionych w Konstytucji.
C 310/58 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Na zasadzie odstępstwa od procedury przewidzianej w artykułach III-360 i III-361, Komisja lub
każde Państwo Członkowskie mogą wnieść bezpośrednio do Trybunału Sprawiedliwości skargę, jeżeli
uznają, że inne Państwo Członkowskie nadużywa uprawnień przewidzianych w artykułach III-131 i
III-436. Trybunał Sprawiedliwości orzeka z wyłączeniem jawności.
SEKCJA 2
SWOBODNY PRZEPŁYW OSÓB I USŁUG
Podsekcja 1
Pracownicy
Artykuł III-133
1. Pracownicy mają prawo swobodnego przemieszczania się wewnątrz Unii.
2. Zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową między
pracownikami Państw Członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków
pracy.
3. Z zastrzeżeniem ograniczeń uzasadnionych względami porządku publicznego, bezpieczeństwa
publicznego i zdrowia publicznego, pracownicy mają prawo do:
a) ubiegania się o rzeczywiście oferowane miejsca pracy,
b) swobodnego przemieszczania się w tym celu po terytorium Państw Członkowskich,
c) przebywania w jednym z Państw Członkowskich w celu podjęcia tam pracy, zgodnie z
przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi dotyczącymi zatrudniania
pracowników tego Państwa,
d) pozostawania na terytorium Państwa Członkowskiego po ustaniu zatrudnienia, na warunkach
określonych w rozporządzeniach europejskich przyjętych przez Komisję.
4. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do zatrudnienia w administracji publicznej.
Artykuł III-134
Środki niezbędne do realizacji swobodnego przepływu pracowników w rozumieniu artykułu III-133
są ustanawiane na mocy ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie i
europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mają na celu, w szczególności:
a) zapewnienie ścisłej współpracy między organami administracji krajowej właściwymi do spraw
pracy,
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/59
b) zniesienie procedur i praktyk administracyjnych, jak również terminów dostępu do wolnych
miejsc pracy wynikających z ustawodawstwa krajowego bądź z wcześniejszych umów zawartych
między Państwami Członkowskimi, których utrzymanie w mocy stanowiłoby przeszkodę w
liberalizacji przepływu pracowników,
c) zniesienie wszelkich terminów i innych ograniczeń przewidzianych w ustawodawstwie krajowym
lub wcześniej zawartych umowach między Państwami Członkowskimi, które ustanawiają w
stosunku do pracowników z innych Państw Członkowskich odmienne warunki co do
swobodnego wyboru zatrudnienia niż w stosunku do własnych pracowników,
d) ustanowienie mechanizmów właściwych do zapewnienia wymiany podań o pracę i ofert
zatrudnienia oraz ułatwienie zachowania równowagi na rynku pracy, na warunkach, które
zapobiegają poważnym zagrożeniom dla poziomu życia i zatrudnienia w różnych regionach
i gałęziach przemysłu.
Artykuł III-135
Państwa Członkowskie popierają, w ramach wspólnego programu, wymianę młodych pracowników.
Artykuł III-136
1. W dziedzinie zabezpieczenia społecznego, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe
ustanawiają środki niezbędne do realizacji swobodnego przepływu pracowników przez wprowadzenie
systemu umożliwiającego migrującym pracownikom najemnym i osobom prowadzącym
działalność na własny rachunek oraz uprawnionym osobom od nich zależnym:
a) zaliczenie wszystkich okresów uwzględnianych w ustawodawstwie poszczególnych państw, w
celu nabycia i zachowania prawa do świadczenia oraz naliczenia wysokości świadczenia,
b) wypłatę świadczeń osobom mającym miejsce zamieszkania na terytoriach Państw
Członkowskich.
2. W przypadku gdy członek Rady uważa, że projekt ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy
ramowej, o której mowa w ustępie 1, mógłby naruszać podstawowe aspekty jego systemu
zabezpieczenia społecznego, w szczególności jego zakres stosowania, koszty lub strukturę finansową
lub mógłby naruszać równowagę finansową tego systemu, może zażądać przedłożenia tej kwestii
Radzie Europejskiej. W takim przypadku, procedura, o której mowa w artykule III-396, zostaje
zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji, w terminie 4 miesięcy od takiego zawieszenia, Rada
Europejska:
a) odsyła projekt do Rady, co oznacza zakończenie zawieszenia procedury, o której mowa w
artykule III-396, lub
b) występuje z wnioskiem do Komisji o przedstawienie nowego wniosku; w tym przypadku, akt
początkowo proponowany uważa się za nieprzyjęty.
C 310/60 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Podsekcja 2
Swoboda przedsiębiorczości
Artykuł III-137
Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium
innego Państwa Członkowskiego są zakazane w ramach niniejszej podsekcji. Zakaz ten obejmuje
również ograniczenia w tworzeniu agencji, oddziałów lub spółek zależnych przez obywateli danego
Państwa Członkowskiego, mających swe przedsiębiorstwo na terytorium innego Państwa
Członkowskiego.
Z zastrzeżeniem postanowień sekcji 4 niniejszego rozdziału dotyczącej kapitału i płatności,
obywatele jednego Państwa Członkowskiego mają prawo podejmowania i wykonywania na
terytorium innego Państwa Członkowskiego działalności prowadzonej na własny rachunek, jak
również zakładania i zarządzania przedsiębiorstwami, a zwłaszcza spółkami w rozumieniu
artykułu III-142 akapit drugi, na warunkach określonych przez ustawodawstwo Państwa
przyjmującego dla własnych obywateli.
Artykuł III-138
1. Środki mające na celu realizację swobody przedsiębiorczości w odniesieniu do określonego
rodzaju działalności są ustanawiane na mocy europejskich ustaw ramowych. Europejskie ustawy
ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
2. Parlament Europejski, Rada i Komisja wykonują funkcje powierzone im na podstawie ustępu 1,
w szczególności:
a) traktując co do zasady priorytetowo działalności, w których swoboda przedsiębiorczości wnosi
szczególnie korzystny wkład w rozwój produkcji i handlu,
b) zapewniając ścisłą współpracę między właściwymi organami administracyjnymi Państw
Członkowskich w celu poznania szczególnych sytuacji w różnych dziedzinach działalności
wewnątrz Unii,
c) znosząc takie procedury i praktyki administracyjne wynikające z ustawodawstwa krajowego bądź
z wcześniej zawartych umów między Państwami Członkowskimi, których utrzymanie w mocy
stanowiłoby przeszkodę dla swobody przedsiębiorczości,
d) czuwając, by pracownicy jednego z Państw Członkowskich zatrudnieni na terytorium innego
Państwa Członkowskiego mogli pozostać na tym terytorium w celu podjęcia tam działalności na
własny rachunek, na tych samych warunkach, które musieliby spełniać, gdyby przybyli do tego
Państwa w chwili, kiedy zamierzali podjąć taką działalność,
e) umożliwiając nabycie i korzystanie z własności gruntu znajdującego się na terytorium danego
Państwa Członkowskiego przez obywateli Państwa Członkowskiego w zakresie, w jakim nie
narusza to zasad, o których mowa w artykule III-227 ustęp 2,
f) znosząc stopniowo ograniczenia swobody przedsiębiorczości w każdej wchodzącej w grę
dziedzinie działalności, z jednej strony, w odniesieniu do warunków tworzenia na terytorium
Państwa Członkowskiego agencji, oddziałów i spółek zależnych, a z drugiej, w stosunku do
warunków wjazdu personelu głównego przedsiębiorstwa do organów zarządzających lub
nadzorczych agencji, oddziałów i spółek zależnych,
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/61
g) koordynując w niezbędnym zakresie, w celu zapewnienia ich równoważności, zabezpieczenia
wymagane w Państwach Członkowskich od spółek w rozumieniu artykułu III-142 akapit drugi,
dla ochrony interesów wspólników i osób trzecich,
h) zapewniając, że warunki przedsiębiorczości nie będą zakłócane przez pomoc przyznaną przez
Państwo Członkowskie.
Artykuł III-139
Niniejsza podsekcja nie ma zastosowania do działalności, która w jednym z Państw Członkowskich
jest związana, choćby przejściowo, z wykonywaniem władzy publicznej.
Niektóre rodzaje działalności mogą zostać wyłączone z zakresu stosowania niniejszej podsekcji na
mocy ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych.
Artykuł III-140
1. Niniejsza podsekcja oraz środki podjęte na jej podstawie nie przesądzają o zastosowaniu
w Państwach Członkowskich przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych
przewidujących szczególne traktowanie cudzoziemców, uzasadnione względami porządku publicznego,
bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego.
2. Przepisy krajowe, o których mowa w ustępie 1, są koordynowane przez europejskie ustawy
ramowe.
Artykuł III-141
1. Europejskie ustawy ramowe ułatwiają podejmowanie i wykonywanie działalności prowadzonej
na własny rachunek. Obejmują one:
a) wzajemne uznawanie dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie
kwalifikacji,
b) koordynację przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich
dotyczących podejmowania i wykonywania działalności prowadzonej na własny rachunek.
2. W odniesieniu do zawodów medycznych i pokrewnych oraz farmaceutycznych stopniowe
znoszenie ograniczeń zależy od koordynacji warunków wykonywania tych zawodów w różnych
Państwach Członkowskich.
Artykuł III-142
Na potrzeby niniejszej podsekcji, spółki założone zgodnie z ustawodawstwem Państwa
Członkowskiego i mające swoją statutową siedzibę, zarząd lub główne przedsiębiorstwo wewnątrz
Unii są traktowane jak osoby fizyczne mające przynależność Państwa Członkowskiego.
Przez „spółki” rozumie się spółki prawa cywilnego lub handlowego, a także spółdzielnie oraz inne
osoby prawne prawa publicznego lub prywatnego, z wyjątkiem spółek, których działalność nie jest
nastawiona na osiąganie zysków.
C 310/62 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł III-143
Państwa Członkowskie przyznają traktowanie narodowe obywatelom innych Państw Członkowskich
w odniesieniu do udziału finansowego w kapitale spółek w rozumieniu akapitu drugiego artykułu
III-142, bez uszczerbku dla stosowania innych postanowień Konstytucji.
Podsekcja 3
Swoboda świadczenia usług
Artykuł III-144
W ramach niniejszej podsekcji ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Unii są
zakazane w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w
Państwie Członkowskim innym niż Państwo odbiorcy świadczenia.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą rozszerzyć korzyści wynikające z niniejszej
podsekcji na obywateli państwa trzeciego świadczących usługi i mających swe przedsiębiorstwa
wewnątrz Unii.
Artykuł III-145
Do celów Konstytucji, przez usługi rozumie się świadczenia wykonywane zwykle za wynagrodzeniem
w zakresie, w jakim nie są objęte postanowieniami o swobodnym przepływie towarów,
kapitału i osób.
Usługi obejmują w szczególności:
a) działalność o charakterze przemysłowym,
b) działalność o charakterze handlowym,
c) działalność rzemieślniczą,
d) wykonywanie wolnych zawodów.
Z zastrzeżeniem podsekcji 2 dotyczącej swobody przedsiębiorczości, świadczący usługę może,
w celu spełnienia świadczenia, wykonywać przejściowo działalność w Państwie Członkowskim,
w którym usługa jest świadczona, na tych samych warunkach, jakie państwo to nakłada na własnych
obywateli.
Artykuł III-146
1. Swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia rozdziału III sekcji 7
dotyczącej transportu.
2. Liberalizacja usług bankowych i ubezpieczeniowych związanych z przepływem kapitału jest
realizowana w zgodzie z liberalizacją przepływu kapitału.
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/63
Artykuł III-147
1. Europejska ustawa ramowa ustanawia środki mające na celu zapewnienie liberalizacji określonej
usługi. Ustawa ramowa jest przyjmowana po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
2. Wodniesieniu do europejskich ustaw ramowych, o których mowa w ustępie 1, w zasadzie należy
dawać pierwszeństwo usługom, które bezpośrednio wpływają na koszty produkcji lub których
liberalizacja przyczynia się do ułatwienia handlu towarami.
Artykuł III-148
Państwa Członkowskie dążą do liberalizacji usług w zakresie wykraczającym poza zobowiązanie
wynikające z europejskich ustaw ramowych przyjmowanych na podstawie artykułu III-147 ustęp 1,
jeśli ich ogólna sytuacja gospodarcza i sytuacja w danym sektorze na to pozwalają.
W tym celu Komisja kieruje zalecenia do zainteresowanych Państw Członkowskich.
Artykuł III-149
Dopóki ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług nie zostaną zniesione, Państwa Członkowskie
stosują je do wszystkich świadczących usługi, o których mowa w artykule III-144 akapit pierwszy,
bez względu na przynależność państwową lub miejsce zamieszkania.
Artykuł III-150
Artykuły III-139—III-142 mają zastosowanie do spraw uregulowanych w niniejszej podsekcji.
SEKCJA 3
SWOBODNY PRZEPŁYW TOWARÓW
Podsekcja 1
Unia celna
Artykuł III-151
1. Unia obejmuje unię celną, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł
przywozowych i wywozowych między Państwami Członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku
równoważnym, jak również przyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z państwami trzecimi.
2. Ustęp 4 i podsekcja 3 dotyczące zakazu ograniczeń ilościowych stosują się do produktów
pochodzących z Państw Członkowskich oraz do produktów pochodzących z państw trzecich
znajdujących się w swobodnym obrocie w Państwach Członkowskich.
C 310/64 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. Produkty pochodzące z państw trzecich są uważane za będące w swobodnym obrocie w jednym
z Państw Członkowskich, jeżeli dopełniono wobec nich formalności przywozowych oraz pobrano
wszystkie wymagane cła i opłaty o skutku równoważnym w tym Państwie Członkowskim i jeżeli nie
skorzystały z całkowitego lub częściowego zwrotu tych ceł lub opłat.
4. Cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane między
Państwami Członkowskimi. Zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym.
5. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie
określające cła wspólnej taryfy celnej.
6. Wykonując zadania powierzone jej na mocy niniejszego artykułu, Komisja kieruje się:
a) potrzebą popierania wymiany handlowej między Państwami Członkowskimi i państwami
trzecimi,
b) zmianami warunków konkurencji wewnątrz Unii, jeżeli skutkiem tych zmian jest wzrost
konkurencyjności przedsiębiorstw,
c) potrzebami zaopatrzenia Unii w surowce i półprodukty, zwracając przy tym uwagę, by nie
zakłócić warunków konkurencji między Państwami Członkowskimi co do produktów
końcowych,
d) potrzebą unikania poważnych zaburzeń w życiu gospodarczym Państw Członkowskich oraz
zapewnienia racjonalnego rozwoju produkcji i wzrostu konsumpcji w Unii.
Podsekcja 2
Współpraca celna
Artykuł III-152
W zakresie stosowania Konstytucji, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają
środki w celu wzmocnienia współpracy celnej między Państwami Członkowskimi i między nimi a
Komisją.
Podsekcja 3
Zakaz ograniczeń ilościowych
Artykuł III-153
Ograniczenia ilościowe w przywozie i wywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są
zakazane między Państwami Członkowskimi.
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/65
Artykuł III-154
Artykuł III-153 nie stanowi przeszkody w stosowaniu zakazów lub ograniczeń przywozowych,
wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku
publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony
roślin, ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej
bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie powinny jednak
stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między Państwami
Członkowskimi.
Artykuł III-155
1. Państwa Członkowskie dostosowują monopole państwowe o charakterze handlowym w taki
sposób, aby wykluczona była wszelka dyskryminacja między obywatelami Państw Członkowskich w
stosunku do warunków zaopatrzenia i zbytu.
Niniejszy artykuł stosuje się do każdego podmiotu, za pośrednictwem którego Państwo
Członkowskie z mocy prawa lub faktycznie, bezpośrednio lub pośrednio, kontroluje, kieruje lub
wpływa w stopniu odczuwalnym na przywóz lub wywóz w stosunkach między Państwami
Członkowskimi. Artykuł ten stosuje się także do monopoli delegowanych przez państwo innym
podmiotom.
2. Państwa Członkowskie powstrzymują się od wszelkich nowych środków sprzecznych z
zasadami, o których mowa w ustępie 1 lub ograniczających zakres stosowania artykułów
dotyczących zakazu ceł i ograniczeń ilościowych między Państwami Członkowskimi.
3. W przypadku monopolu o charakterze handlowym, obejmującego regulację zmierzającą
do ułatwienia zbywania lub podnoszenia wartości produktów rolnych, w stosowaniu niniejszego
artykułu należy zapewnić równoważne gwarancje w zakresie zatrudnienia i poziomu życia
zainteresowanych producentów.
SEKCJA 4
KAPITAŁ I PŁATNOŚCI
Artykuł III-156
Wramach niniejszej sekcji zakazane są wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału i w płatnościach
między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi.
Artykuł III-157
1. Artykuł III-156 nie narusza stosowania ograniczeń istniejących w dniu 31 grudnia 1993 roku w
stosunku do państw trzecich na mocy prawa krajowego lub prawa Unii w odniesieniu do przepływu
kapitału do lub z państw trzecich, gdy dotyczą inwestycji bezpośrednich, w tym inwestycji w
nieruchomości, związanych z przedsiębiorczością, świadczeniem usług finansowych lub dopuszczaniem
papierów wartościowych na rynki kapitałowe. Wodniesieniu do ograniczeń istniejących na
mocy prawa krajowego w Estonii i na Węgrzech, odnośną datą jest 31 grudnia 1999 roku.
C 310/66 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają środki dotyczące przepływu
kapitału do lub z państw trzecich, gdy dotyczą inwestycji bezpośrednich, w tym inwestycji w
nieruchomości, związanych z przedsiębiorczością, świadczeniem usług finansowych lub dopuszczaniem
papierów wartościowych na rynki kapitałowe.
Parlament Europejski i Rada dążą do realizacji w możliwie najszerszym zakresie celu swobodnego
przepływu kapitału między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi i bez uszczerbku dla
innych postanowień Konstytucji.
3. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 2, jedynie ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa
Rady może ustanawiać środki, które w prawie Unii stanowią krok wstecz w odniesieniu do
liberalizacji przepływu kapitału do lub z państw trzecich. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z
Parlamentem Europejskim.
Artykuł III-158
1. Artykuł III-156 nie narusza prawa Państw Członkowskich do:
a) stosowania odpowiednich przepisów ich ustawodawstwa podatkowego traktujących odmiennie
podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapitału,
b) podejmowania środków niezbędnych do zapobiegania naruszeniom ich przepisów ustawowych i
wykonawczych, zwłaszcza w sferze podatkowej i w dziedzinie nadzoru ostrożnościowego nad
instytucjami finansowymi lub ustanowienia procedur deklarowania przypływu kapitału do celów
informacji administracyjnej bądź statystycznej, lub podejmowania środków uzasadnionych
względami związanymi z porządkiem publicznym lub bezpieczeństwem publicznym.
2. Niniejsza sekcja nie przesądza o możliwości stosowania ograniczeń w dziedzinie prawa
przedsiębiorczości zgodnych z Konstytucją.
3. Środki i procedury określone w ustępach 1 i 2 nie powinny stanowić arbitralnej dyskryminacji,
ani ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w rozumieniu artykułu
III-156.
4. W przypadku braku ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy ramowej przewidzianej w
artykule III-157 ustęp 3 Komisja, a w przypadku braku decyzji europejskiej Komisji w terminie 3
miesięcy od dnia złożenia wniosku przez odnośne Państwo Członkowskie, Rada, może przyjąć
decyzję europejską stwierdzającą, że ograniczające środki podatkowe przyjęte przez Państwo
Członkowskie, dotyczące jednego lub większej liczby państw trzecich uważa się za zgodne z
Konstytucją, o ile są one uzasadnione ze względu na jeden z celów Unii i są zgodne z prawidłowym
funkcjonowaniem rynku wewnętrznego. Rada stanowi jednomyślnie na wniosek Państwa
Członkowskiego.
Artykuł III-159
Jeżeli, w wyjątkowych okolicznościach, przepływ kapitału do lub z państw trzecich powoduje lub
może spowodować poważne trudności w funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Rada
może, na wniosek Komisji, przyjąć rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie
wprowadzające wobec państw trzecich środki ochronne na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy,
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/67
o ile środki te są bezwzględnie konieczne. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim Bankiem
Centralnym.
Artykuł III-160
Jeżeli realizacja celów, o których mowa w artykule III-257, tego wymaga, w odniesieniu do
zapobiegania i zwalczania terroryzmu i działań powiązanych, ustawy europejskie określają ramy
środków administracyjnych dotyczących przepływu kapitału i płatności, takich jak zamrożenie
funduszy, aktywów finansowych lub zysków z działalności gospodarczej, które należą do osób
fizycznych lub prawnych, grup lub innych podmiotów innych niż państwa, albo są w ich posiadaniu
lub dyspozycji.
Rada przyjmuje, na wniosek Komisji, rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie w celu
wykonania ustaw europejskich, o których mowa w pierwszym akapicie.
Akty, o których mowa w niniejszym artykule, zawierają niezbędne przepisy w zakresie gwarancji
prawnych.
SEKCJA 5
REGUŁY KONKURENCJI
Podsekcja 1
Reguły mające zastosowanie do przedsiębiorstw
Artykuł III-161
1. Niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane są wszelkie porozumienia między przedsiębiorstwami,
wszelkie decyzje związków przedsiębiorstw i wszelkie praktyki uzgodnione, które mogą
wpływać na handel między Państwami Członkowskimi i których celem lub skutkiem jest
zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji na rynku wewnętrznym, a w szczególności
te, które polegają na:
a) ustalaniu w sposób bezpośredni lub pośredni cen zakupu lub sprzedaży albo innych warunków
transakcji,
b) ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji, rynków, rozwoju technicznego lub inwestycji,
c) podziale rynków lub źródeł zaopatrzenia,
d) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń równoważnych i
stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji,
e) uzależnianiu zawarcia kontraktów od przyjęcia przez partnerów zobowiązań dodatkowych, które
ze względu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie mają związku z przedmiotem tych
kontraktów.
C 310/68 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Porozumienia lub decyzje zakazane na podstawie niniejszego artykułu są nieważne z mocy
prawa.
3. Jednakże ustęp 1 może zostać uznany za nie mający zastosowania do:
— każdego porozumienia lub kategorii porozumień między przedsiębiorstwami,
— każdej decyzji lub kategorii decyzji związków przedsiębiorstw,
— każdej praktyki uzgodnionej lub kategorii praktyk uzgodnionych,
które przyczyniają się do polepszenia produkcji lub dystrybucji produktów bądź do popierania
postępu technicznego lub gospodarczego, przy zastrzeżeniu dla użytkowników słusznej części zysku,
który z tego wynika, oraz bez:
a) nakładania na zainteresowane przedsiębiorstwa ograniczeń, które nie są niezbędne do osiągnięcia
tych celów,
b) dawania przedsiębiorstwom możliwości eliminowania konkurencji w stosunku do znacznej
części danych produktów.
Artykuł III-162
Niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane jest nadużywanie przez jedno lub większą liczbę
przedsiębiorstw pozycji dominującej na rynku wewnętrznym lub na znacznej jego części, w zakresie,
w jakim może to wpływać na handel między Państwami Członkowskimi.
Nadużywanie takie może polegać w szczególności na:
a) narzucaniu w sposób bezpośredni lub pośredni niesłusznych cen zakupu lub sprzedaży albo
innych niesłusznych warunków transakcji,
b) ograniczaniu produkcji, rynków lub rozwoju technicznego ze szkodą dla konsumentów,
c) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń równoważnych i
stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji,
d) uzależnianiu zawarcia kontraktów od przyjęcia przez partnerów zobowiązań dodatkowych, które
ze względu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie mają związku z przedmiotem tych
kontraktów.
Artykuł III-163
Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporządzenia europejskie w celu zastosowania zasad
określonych w artykułach III-161 i III-162. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/69
Rozporządzenia te mają na celu w szczególności:
a) zapewnienie poszanowania zakazów, o których mowa w artykule III-161 ustęp 1 i w artykule
III-162 przez wprowadzenie grzywien i okresowych kar pieniężnych,
b) ustanowienie szczegółowych zasad stosowania artykułu III-161 ustęp 3, przy uwzględnieniu
potrzeby, z jednej strony, zapewnienia skutecznego nadzoru, a z drugiej - uproszczenia w
największym możliwym stopniu kontroli administracyjnej,
c) określenie, w razie potrzeby, w różnych gałęziach gospodarki, zakresu zastosowania
artykułów III-161 i III-162,
d) określenie roli Komisji i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w stosowaniu postanowień
przewidzianych w niniejszym akapicie,
e) określenie relacji między ustawodawstwami Państw Członkowskich, z jednej strony, a niniejszą
podsekcją oraz rozporządzeniami europejskimi przyjętymi w zastosowaniu niniejszego artykułu,
z drugiej strony.
Artykuł III-164
Do chwili wejścia w życie rozporządzeń europejskich przyjętych w zastosowaniu artykułu III-163,
władze Państw Członkowskich rozstrzygają o dopuszczalności porozumień, decyzji i praktyk
uzgodnionych oraz w sprawie nadużywania pozycji dominującej na rynku wewnętrznym, zgodnie
z ich prawem krajowym i z artykułem III-161, a w szczególności z jego ustępem 3, i artykułem
III-162.
Artykuł III-165
1. Bez uszczerbku dla artykułu III-164, Komisja czuwa nad stosowaniem zasad określonych w
artykułach III-161 i III-162. Na wniosek Państwa Członkowskiego lub z urzędu oraz we współpracy z
właściwymi władzami Państw Członkowskich, które udzielają jej pomocy, Komisja wszczyna
postępowanie w przypadkach podejrzenia naruszenia tych zasad. Jeżeli stwierdzi, że doszło do
naruszenia, proponuje środki właściwe do jego zaprzestania.
2. Jeżeli nie zaprzestano naruszania, o którym mowa w ustępie 1, Komisja przyjmuje uzasadnioną
decyzję europejską stwierdzającą naruszenie zasad. Komisja może opublikować tę decyzję i
upoważnić Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków w celu zaradzenia sytuacji,
których warunki i szczegóły określa.
3. Komisja może przyjmować rozporządzenia europejskie dotyczące kategorii porozumień,
w odniesieniu do których Rada przyjęła rozporządzenie europejskie zgodnie z artykułem III-163
akapit drugi lit. b).
Artykuł III-166
1. Państwa Członkowskie, w odniesieniu do przedsiębiorstw publicznych i przedsiębiorstw, którym
przyznają prawa specjalne lub wyłączne, nie wprowadzają ani nie utrzymują żadnego środka
sprzecznego z Konstytucja, w szczególności z artykułem I-4 ustęp 2 oraz artykułami III-161—
III-169.
C 310/70 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Przedsiębiorstwa zobowiązane do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie
gospodarczym lub mające charakter monopolu skarbowego podlegają postanowieniom Konstytucji,
zwłaszcza regułom konkurencji, w zakresie, w jakim stosowanie tych postanowień nie stanowi
prawnej lub faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zadań im powierzonych.
Rozwój handlu nie może być naruszony w zakresie sprzecznym z interesami Unii.
3. Komisja czuwa nad stosowaniem niniejszego artykułu i w miarę potrzeby przyjmuje stosowne
rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie.
Podsekcja 2
Pomoc przyznawana przez Państwa Członkowskie
Artykuł III-167
1. Z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w Konstytucji, wszelka pomoc przyznawana przez
Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca
lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji
niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na
wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.
2. Zgodna z rynkiem wewnętrznym jest:
a) pomoc o charakterze socjalnym przyznawana indywidualnym konsumentom, pod warunkiem,
że jest przyznawana bez dyskryminacji związanej z pochodzeniem produktów,
b) pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi
zdarzeniami nadzwyczajnymi,
c) pomoc przyznawana gospodarce niektórych regionów Republiki Federalnej Niemiec dotkniętych
podziałem Niemiec, w zakresie, w jakim jest niezbędna do skompensowania niekorzystnych
skutków gospodarczych spowodowanych tym podziałem. Pięć lat po wejściu w życie Traktatu
ustanawiającego Konstytucję dla Europy Rada, stanowiąc na wniosek Komisji, może przyjąć
decyzję europejską uchylającą postanowienia niniejszej litery.
3. Za zgodną z rynkiem wewnętrznym może zostać uznana:
a) pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionów, w których poziom
życia jest nienormalnie niski lub regionów, w których istnieje poważny stan niedostatecznego
zatrudnienia, oraz regionów, o których mowa w artykule III-424, ze względu na ich sytuację
strukturalną, gospodarczą i społeczną,
b) pomoc przeznaczona na wspieranie realizacji ważnych projektów stanowiących przedmiot
wspólnego europejskiego zainteresowania lub mająca na celu zaradzenie poważnym
zaburzeniom gospodarki Państwa Członkowskiego,
c) pomoc przeznaczona na ułatwianie rozwoju niektórych działań gospodarczych lub niektórych
regionów gospodarczych, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej w sposób sprzeczny
ze wspólnym interesem,
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/71
d) pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego, o ile nie
zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji w Unii w sposób sprzeczny ze wspólnym
interesem,
e) inne kategorie pomocy określone w rozporządzeniach europejskich lub decyzjach europejskich
przyjmowanych przez Radę na wniosek Komisji.
Artykuł III-168
1. Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi stale bada systemy pomocy istniejące w
tych Państwach. Proponuje im ona stosowne środki konieczne ze względu na stopniowy rozwój lub
funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
2. Jeżeli Komisja stwierdzi, po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia swych uwag,
że pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych nie jest
zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu artykułu III-167, lub że pomoc ta jest nadużywana,
przyjmuje decyzję europejską nakazującą danemu Państwu Członkowskiemu zniesienie lub zmianę
tej pomocy w określonym przez nią terminie.
Jeśli dane Państwo Członkowskie nie zastosuje się do tej decyzji europejskiej w wyznaczonym
terminie, Komisja lub każde inne zainteresowane Państwo Członkowskie może, na zasadzie
odstępstwa od artykułów III-360 i III-361, wnieść sprawę bezpośrednio do Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Na wniosek Państwa Członkowskiego Rada może przyjąć jednomyślnie decyzję europejską uznającą,
że pomoc, którą to Państwo przyznaje lub zamierza przyznać, jest zgodna z rynkiem wewnętrznym,
na zasadzie odstępstwa od artykułu III-167 lub rozporządzeń europejskich przewidzianych w
artykule III-169, Jeśli wyjątkowe okoliczności uzasadniają taką decyzję. Jeśli w odniesieniu do danej
pomocy Komisja wszczęła procedurę przewidzianą w pierwszym akapicie niniejszego ustępu,
wystąpienie zainteresowanego Państwa Członkowskiego z wnioskiem skierowanym do Rady
powoduje zawieszenie tej procedury do czasu zajęcia stanowiska przez Radę.
Jednakże jeśli Rada nie zajmie stanowiska w terminie trzech miesięcy od wystąpienia z wnioskiem,
Komisja wydaje decyzję w sprawie.
3. Komisja jest informowana przez Państwa Członkowskie, w czasie odpowiednim do
przedstawienia swych uwag, o wszelkich planach przyznania lub zmiany pomocy. Jeżeli uznaje
ona, że plan nie jest zgodny z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu artykułu III-167, wszczyna
bezzwłocznie procedurę przewidzianą w ustępie 2 niniejszego artykułu. Dane Państwo
Członkowskie nie może wprowadzać w życie projektowanych środków dopóki procedura ta nie
doprowadzi do wydania decyzji końcowej.
4. Komisja może przyjąć rozporządzenia europejskie dotyczące kategorii pomocy państwa, w
odniesieniu do których Rada postanowiła, zgodnie z artykułem III-169, że mogą zostać zwolnione z
procedury, przewidzianej w ustępie 3.
C 310/72 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł III-169
Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć rozporządzenia europejskie w celu stosowania
artykułów III-167 i III-168, a w szczególności w celu określenia warunków stosowania
artykułu III-168 ustęp 3 i kategorii pomocy zwolnionych z procedury przewidzianej w tym ustępie.
Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
SEKCJA 6
POSTANOWIENIA PODATKOWE
Artykuł III-170
1. Żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych
Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które
nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe.
Ponadto żadne Państwo Członkowskie nie nakłada na produkty innych Państw Członkowskich
podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty.
2. W przypadku gdy produkty są wywożone z jednego Państwa Członkowskiego na terytorium
jednego z Państw Członkowskich, zwrot podatków wewnętrznych nie może być wyższy od
podatków, które zostały na nie nałożone bezpośrednio lub pośrednio.
3. W odniesieniu do opłat innych niż podatek obrotowy, akcyza i inne podatki pośrednie,
zwolnienia i zwroty w wywozie do innych Państw Członkowskich nie mogą być dokonywane, a
wyrównawcze opłaty celne w przywozie z Państw Członkowskich nie mogą być ustanawiane, chyba
że projektowane środki były uprzednio zatwierdzone na czas ograniczony w decyzji europejskiej
przyjętej przez Radę na wniosek Komisji.
Artykuł III-171
Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady ustanawia środki dotyczące harmonizacji
ustawodawstw odnoszących się do podatków obrotowych, akcyzy i innych podatków pośrednich w
zakresie, w jakim harmonizacja ta jest niezbędna do zapewnienia ustanowienia i funkcjonowania
rynku wewnętrznego i uniknięcia zakłócenia konkurencji. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji
z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
SEKCJA 7
POSTANOWIENIA WSPÓLNE
Artykuł III-172
1. Jeżeli Konstytucja nie stanowi inaczej, niniejszy artykuł stosuje się do realizacji celów
określonych w artykule III-130. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają
środki dotyczące zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/73
Członkowskich, które mają na celu ustanowienie lub funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ustawy
te są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
2. Ustęp 1 nie stosuje się do przepisów podatkowych, przepisów dotyczących swobodnego
przepływu osób oraz odnoszących się do praw i interesów pracowników najemnych.
3. Komisja w swoich wnioskach składanych na podstawie ustępu 1 w dziedzinie ochrony zdrowia,
bezpieczeństwa, ochrony środowiska naturalnego i ochrony konsumentów przyjmuje jako podstawę
wysoki poziom ochrony, uwzględniając w szczególności wszelkie zmiany oparte na faktach
naukowych. W ramach swoich odpowiednich uprawnień Parlament Europejski i Rada starają się
również osiągnąć ten cel.
4. Jeśli po przyjęciu środka harmonizującego w drodze ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy
ramowej lub w drodze rozporządzenia europejskiego Komisji, Państwo Członkowskie uzna za
niezbędne utrzymanie przepisów krajowych uzasadnionych ważnymi względami określonymi w
artykule III-154 lub dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego, lub środowiska pracy, notyfikuje
je Komisji, wskazując powody ich utrzymania.
5. Ponadto, bez uszczerbku dla ustępu 4, jeśli po przyjęciu środka harmonizującego w drodze
ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy ramowej lub w drodze rozporządzenia europejskiego
Komisji, Państwo Członkowskie uzna za niezbędne wprowadzenie przepisów krajowych opartych na
nowych dowodach naukowych dotyczących ochrony środowiska naturalnego lub środowiska pracy
ze względu na specyficzny problem tego Państwa, który pojawił się po przyjęciu środka
harmonizującego, notyfikuje ono Komisji projektowane przepisy oraz powody ich wprowadzenia.
6. W terminie sześciu miesięcy od notyfikacji, o których mowa w ustępach 4 i 5, Komisja
przyjmuje decyzję europejską zatwierdzającą lub odrzucającą przepisy krajowe, o których mowa, po
sprawdzeniu, czy są one środkiem arbitralnej dyskryminacji lub ukrytym ograniczeniem w handlu
między Państwami Członkowskimi i czy stanowią one przeszkodę w funkcjonowaniu rynku
wewnętrznego.
W przypadku braku decyzji Komisji w tym terminie przepisy krajowe, o których mowa w ustępach 4
i 5, są uważane za zatwierdzone.
W przypadku gdy jest to uzasadnione złożonością sprawy i nie ma niebezpieczeństwa dla zdrowia
ludzkiego, Komisja może notyfikować danemu Państwu Członkowskiemu, że okres, o którym mowa
w niniejszym ustępie, jest przedłużony na kolejny okres trwający do sześciu miesięcy.
7. W przypadku gdy w zastosowaniu ustępu 6 Państwo Członkowskie zostaje upoważnione
do utrzymania lub wprowadzenia przepisów krajowych uchylających środek harmonizujący, Komisja
bada niezwłocznie, czy należy zaproponować dostosowanie tego środka.
8. W przypadku gdy Państwo Członkowskie zgłosi szczególny problem zdrowia publicznego w
dziedzinie, która uprzednio stała się przedmiotem środka harmonizującego, informuje o tym
Komisję, która bada niezwłocznie, czy należy zaproponować właściwe środki.
9. Na zasadzie odstępstwa od procedury przewidzianej w artykułach III-360 i III-361 Komisja i
każde Państwo Członkowskie mogą wnieść sprawę bezpośrednio do Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej, jeśli uznają, że inne Państwo Członkowskie nadużywa uprawnień przewidzianych w
niniejszym artykule.
C 310/74 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
10. Środki harmonizujące, o których mowa w niniejszym artykule, obejmują, w odpowiednich
przypadkach, klauzulę ochronną upoważniającą Państwa Członkowskie do przyjęcia, z jednego lub
więcej powodów pozagospodarczych, o których mowa w artykule III-154, środków tymczasowych
poddanych procedurze kontrolnej Unii.
Artykuł III-173
Bez uszczerbku dla artykułu III-172 europejska ustawa ramowa Rady ustanawia środki dla zbliżenia
przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich, które mają
bezpośredni wpływ na ustanowienie lub funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Rada stanowi
jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-
Społecznym.
Artykuł III-174
W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że różnica między przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub
administracyjnymi Państw Członkowskich narusza warunki konkurencji na rynku wewnętrznym i
powoduje w ten sposób zakłócenie, które powinno być wyeliminowane, podejmuje ona konsultacje z
zainteresowanymi Państwami Członkowskimi.
Jeżeli konsultacje te nie doprowadzą do porozumienia, europejskie ustawy ramowe ustanawiają
środki niezbędne dla eliminowania tych zakłóceń. Mogą zostać przyjęte wszelkie inne stosowne
środki przewidziane w Konstytucji.
Artykuł III-175
1. W przypadku gdy istnieje obawa, że przyjęcie lub zmiana krajowego przepisu ustawowego,
wykonawczego lub administracyjnego może spowodować zakłócenia w rozumieniu artykułu III-174,
Państwo Członkowskie, które chce to uczynić, podejmuje konsultacje z Komisją. Po przeprowadzeniu
konsultacji z Państwami Członkowskimi, Komisja zaleca zainteresowanym Państwom właściwe
środki w celu uniknięcia tego zakłócenia.
2. Jeśli Państwo Członkowskie, które chce przyjąć lub zmienić przepisy krajowe, nie zastosuje się
do zalecenia Komisji, nie można żądać od innych Państw Członkowskich, w zastosowaniu artykułu
III-174, zmiany ich przepisów krajowych w celu wyeliminowania tego zakłócenia. Jeśli Państwo
Członkowskie, które nie zastosowało się do zalecenia Komisji, powoduje zakłócenie wyłącznie na
własną szkodę, artykuł III-174 nie ma zastosowania.
Artykuł III-176
W ramach ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewnętrznego, ustawy europejskie
lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają środki dotyczące tworzenia europejskich tytułów
prawnych w celu zapewnienia jednolitej ochrony praw własności intelektualnej w Unii
oraz utworzenie scentralizowanych na poziomie Unii systemów zezwoleń, koordynacji i nadzoru.
Ustawa europejska Rady ustanawia systemy językowe dotyczące europejskich tytułów prawnych.
Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/75
ROZDZIAŁ II
POLITYKA GOSPODARCZA I PIENIĘŻNA
Artykuł III-177
Do celów artykułu I-3, działania Państw Członkowskich i Unii obejmują, na warunkach
przewidzianych w Konstytucji, przyjęcie polityki gospodarczej opartej na ścisłej koordynacji polityk
gospodarczych Państw Członkowskich, rynku wewnętrznym i ustaleniu wspólnych celów oraz
prowadzonej w poszanowaniu zasady otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją.
Równolegle, na warunkach i zgodnie z procedurami przewidzianymi w Konstytucji, działania te
obejmują jedną walutę, euro, jak również określenie oraz prowadzenie jednolitej polityki pieniężnej i
polityki wymiany walut, których głównym celem jest utrzymanie stabilności cen, oraz, bez
uszczerbku dla tego celu, wspieranie ogólnych polityk gospodarczych w Unii, zgodnie z zasadą
otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją.
Te działania Państw Członkowskich i Unii zakładają poszanowanie następujących zasad
przewodnich: stabilnych cen, zdrowych finansów publicznych i warunków pieniężnych
oraz stabilnej równowagi płatniczej.
SEKCJA 1
POLITYKA GOSPODARCZA
Artykuł III-178
Państwa Członkowskie prowadzą swoje polityki gospodarcze, mając na względzie przyczynianie się
do osiągania celów Unii określonych w artykule I-3 i w kontekście ogólnych kierunków, o których
mowa w artykule III-179 ustęp 2. Państwa Członkowskie i Unia działają w poszanowaniu zasady
otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją, sprzyjając efektywnej alokacji zasobów, zgodnie
z zasadami przewidzianymi w artykule III-177.
Artykuł III-179
1. Państwa Członkowskie uznają swoje polityki gospodarcze za przedmiot wspólnego zainteresowania
i koordynują je w ramach Rady, zgodnie z artykułem III-178.
2. Rada na zalecenie Komisji opracowuje projekt ogólnych kierunków polityk gospodarczych
Państw Członkowskich i Unii oraz składa sprawozdanie Radzie Europejskiej.
Rada Europejska, na podstawie sprawozdania Rady, debatuje nad konkluzją w sprawie ogólnych
kierunków polityk gospodarczych Państw Członkowskich i Unii. Na podstawie tej konkluzji Rada
przyjmuje zalecenie określające ogólne kierunki. Informuje o nim Parlament Europejski.
C 310/76 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. W celu zapewnienia ściślejszej koordynacji polityk gospodarczych i trwałej konwergencji
dokonań gospodarczych Państw Członkowskich, Rada, na podstawie sprawozdań przedstawionych
przez Komisję, nadzoruje rozwój sytuacji gospodarczej w każdym z Państw Członkowskich i w Unii,
jak również zgodność polityk gospodarczych z ogólnymi kierunkami określonymi w ustępie 2 oraz
regularnie dokonuje oceny całościowej.
Dla potrzeb tego wielostronnego nadzoru Państwa Członkowskie przesyłają Komisji informacje o
ważnych środkach, które przyjęły w dziedzinie swej polityki gospodarczej oraz wszelkie inne
informacje, które uznają za niezbędne.
4. W przypadku gdy w ramach procedury, o której mowa w ustępie 3, zostanie stwierdzone, że
polityki gospodarcze Państwa Członkowskiego nie są zgodne z ogólnymi kierunkami określonymi w
ustępie 2 lub zagrażają należytemu funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Komisja może
skierować do danego Państwa ostrzeżenie. Rada, na zalecenie Komisji, może kierować do danego
Państwa Członkowskiego niezbędne zalecenia. Rada, na wniosek Komisji, może zadecydować o
podaniu swoich zaleceń do publicznej wiadomości.
W zakresie niniejszego ustępu Rada stanowi, nie biorąc pod uwagę głosu członka Rady
reprezentującego dane Państwo Członkowskie.
Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55 % pozostałych członków Rady reprezentujących
Państwa Członkowskie obejmujące co najmniej 65 % ludności uczestniczących Państw
Członkowskich.
Mniejszość blokująca musi obejmować co najmniej minimalną liczbę pozostałych członków Rady
reprezentujących więcej niż 35 % ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.
5. Przewodniczący Rady i Komisja składają sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu dotyczące
rezultatów wielostronnego nadzoru. Przewodniczący Rady może być wezwany do stawienia się
przed właściwą komisją Parlamentu Europejskiego, jeśli Rada p