Konstytucje >> Konstytucja UE, Bruksela, 29 października 2004 r.

TYTUŁ VI

ŻYCIE DEMOKRATYCZNE UNII

ARTYKUŁ I-45

Zasada demokratycznej równości

We wszystkich swych działaniach Unia przestrzega zasady równości swych obywateli, którzy są

traktowani z jednakową uwagą przez jej instytucje, organy i jednostki organizacyjne.

Artykuł I-46

Zasada demokracji przedstawicielskiej

1. Podstawą funkcjonowania Unii jest demokracja przedstawicielska.

2. Obywatele są bezpośrednio reprezentowani, na poziomie Unii, w Parlamencie Europejskim.

Państwa Członkowskie są reprezentowane w Radzie Europejskiej przez szefów państw lub rządów,

a w Radzie przez ich rządy, demokratycznie odpowiedzialnych przed parlamentami narodowymi

lub przed swymi obywatelami.

3. Każdy obywatel ma prawo uczestniczyć w życiu demokratycznym Unii. Decyzje są

przyjmowane w sposób jak najbardziej otwarty i zbliżony do obywatela.

4. Partie polityczne na poziomie europejskim przyczyniają się do kształtowania europejskiej

świadomości politycznej i wyrażania woli obywateli Unii.

ARTYKUŁ I-47

Zasada demokracji uczestniczącej

1. Za pomocą odpowiednich środków instytucje umożliwiają obywatelom

i stowarzyszeniom przedstawicielskim wypowiadanie się i publiczną wymianę poglądów

we wszystkich dziedzinach działania Unii.

2. Instytucje utrzymują otwarty, przejrzysty i regularny dialog ze stowarzyszeniami

przedstawicielskimi i społeczeństwem obywatelskim.

3. Komisja prowadzi szerokie konsultacje z zainteresowanymi stronami w celu zapewnienia

spójności i przejrzystości działań Unii.

4. Obywatele Unii, w liczbie nie mniejszej niż milion, mający przynależność państwową

znacznej liczby Państw Członkowskich, mogą podjąć inicjatywę zwrócenia się do Komisji

o przedłożenie, w ramach jej uprawnień, odpowiedniego wniosku w sprawach, w odniesieniu

do których, zdaniem obywateli, wykonanie Konstytucji wymaga aktu prawnego Unii. Ustawa

europejska określa przepisy dotyczące procedur i warunków wymaganych dla takiej inicjatywy

obywatelskiej, w tym minimalną liczbę Państw Członkowskich, z których muszą pochodzić

obywatele, którzy występują z taką inicjatywą.

ARTYKUŁ I-48

Partnerzy społeczni i niezależny dialog społeczny

Unia uznaje i wspiera rolę partnerów społecznych na swoim poziomie, uwzględniając różnorodność

systemów krajowych. Ułatwia ona dialog między nimi, szanując ich niezależność.

Trójstronny Szczyt Społeczny ds. Wzrostu i Zatrudnienia przyczynia się do dialogu społecznego.

ARTYKUŁ I-49

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, wybrany przez Parlament Europejski, przyjmuje skargi

dotyczące niewłaściwego administrowania w działaniach instytucji, organów lub jednostek

organizacyjnych Unii na warunkach przewidzianych w Konstytucji; Europejski Rzecznik Praw

Obywatelskich bada te skargi i sporządza sprawozdanie na ich temat. Europejski Rzecznik Praw

Obywatelskich jest w pełni niezależny w wykonywaniu swoich funkcji.

ARTYKUŁ I-50

Przejrzystość prac instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii

1. W celu wspierania dobrego rządzenia i zapewnienia uczestnictwa społeczeństwa

obywatelskiego, instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii wykonują swoje prace w sposób

jak najbardziej otwarty.

2. Obrady Parlamentu Europejskiego oraz Rady obradującej i głosującej nad projektem aktu

ustawodawczego, są jawne.

3. Każdy obywatel Unii oraz każda osoba fizyczna lub prawna, mająca miejsce zamieszkania

lub siedzibę statutową w Państwie Członkowskim, ma prawo dostępu, na warunkach

przewidzianych w części III, do dokumentów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii,

niezależnie od ich formy .

Zasady ogólne i ograniczenia, które ze względu na interes publiczny lub prywatny, regulują

korzystanie z prawa dostępu do dokumentów, określa ustawa europejska.

4. Każda instytucja, organ lub jednostka organizacyjna określa w swoim regulaminie

wewnętrznym przepisy szczególne dotyczące dostępu do swych dokumentów, zgodnie z ustawą

europejską, o której mowa w ustępie 3.

ARTYKUŁ I-51

Ochrona danych osobowych

1. Każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych jej dotyczących.

2. Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa określa zasady dotyczące ochrony osób

fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki

organizacyjne Unii oraz przez Państwa Członkowskie w wykonywaniu działań wchodzących

w zakres zastosowania prawa Unii, a także zasady dotyczące swobodnego przepływu takich

danych. Przestrzeganie tych zasad podlega kontroli niezależnych organów.

ARTYKUŁ I-52

Status kościołów i organizacji niewyznaniowych

1. Unia szanuje status przyznany na mocy prawa krajowego kościołom i stowarzyszeniom

lub wspólnotom religijnym w Państwach Członkowskich i nie narusza tego statusu.

2. Unia szanuje na równi status organizacji światopoglądowych i niewyznaniowych przyznany

im na mocy prawa krajowego.

3. Uznając tożsamość i szczególny wkład tych kościołów i organizacji, Unia utrzymuje z nimi

otwarty, przejrzysty i regularny dialog.