Konstytucje >> Konstytucja UE, Bruksela, 29 października 2004 r.
ROZDZIAŁ V
DZIEDZINY, W KTÓRYCH UNIA MOŻE PODEJMOWAĆ DZIAŁANIA WSPIERAJĄCE, KOORDYNUJĄCE LUB UZUPEŁNIAJĄCE
SEKCJA 1
ZDROWIE PUBLICZNE
ARTYKUŁ III-278
1. Przy określaniu i wprowadzaniu w życie wszystkich polityk i działań Unii zapewnia
się wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego.
Działanie Unii, które uzupełnia polityki krajowe, ukierunkowane jest na poprawę zdrowia
publicznego jak również zapobieganie chorobom i dolegliwościom ludzkim oraz usuwanie źródeł
zagrożeń dla zdrowia fizycznego i umysłowego. Działanie to obejmuje:
a) zwalczanie epidemii, poprzez wspieranie badań nad ich przyczynami, sposobami ich
rozprzestrzeniania się oraz zapobiegania im, jak również informacji i edukacji zdrowotnej,
b) monitorowanie poważnych transgranicznych zagrożeń dla zdrowia, wczesne ostrzeganie w
przypadku takich zagrożeń oraz ich zwalczanie.
Unia uzupełnia działanie Państw Członkowskich w celu zmniejszenia szkodliwych dla zdrowia
skutków narkomanii, włącznie z informacją i profilaktyką.
2. Unia zachęca do współpracy między Państwami Członkowskimi w dziedzinach, o których
mowa w niniejszym artykule oraz, jeżeli to konieczne, wspiera ich działania. Unia zachęca
w szczególności do współpracy między Państwami Członkowskimi w celu zwiększenia
komplementarności ich usług zdrowotnych w regionach transgranicznych.
Państwa Członkowskie, w powiązaniu z Komisją, koordynują między sobą własne polityki
i programy w dziedzinach określonych w ustępie 1. Komisja może podjąć, w ścisłym kontakcie
z Państwami Członkowskimi, każdą użyteczną inicjatywę w celu wsparcia tej koordynacji,
w szczególności, poprzez inicjatywy mające na celu określenie kierunków i wskaźników,
organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezbędnych
dla prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pełni informowany.
3. Unia i Państwa Członkowskie sprzyjają współpracy w dziedzinie zdrowia publicznego
z państwami trzecimi i właściwymi organizacjami międzynarodowymi.
4. Na zasadzie odstępstwa od artykułu I-12 ustęp 5, i artykułu I-17 lit. a), oraz zgodnie
z artykułem I-14 ustęp 2 lit. k), ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe przyczyniają się
do osiągnięcia celów, o których mowa w niniejszym artykule, ustanawiając następujące środki
w celu rozwiązania wspólnych problemów w dziedzinie bezpieczeństwa:
a) środki ustanawiające wysokie standardy jakości i bezpieczeństwa organów i substancji
pochodzenia ludzkiego, krwi i pochodnych krwi; środki te nie stanowią przeszkody dla
Państwa Członkowskiego w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków
ochronnych,
b) środki w dziedzinach weterynaryjnej i fitosanitarnej, mające bezpośrednio na celu ochronę
zdrowia publicznego,
c) środki ustanawiające wysokie standardy jakości i bezpieczeństwa produktów leczniczych
i wyrobów medycznych,
d) środki dotyczące monitorowania poważnych transgranicznych zagrożeń dla zdrowia,
wczesnego ostrzegania w przypadku takich zagrożeń oraz ich zwalczania.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem
Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
5. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą również ustanowić środki
zachęcające, zmierzające do ochrony i poprawy zdrowia ludzkiego, a w szczególności zwalczania
epidemii transgranicznych, jak również środki, których bezpośrednim celem jest ochrona zdrowia
publicznego w związku z tytoniem i nadużywaniem alkoholu, z wyłączeniem harmonizacji
przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich. Ustawy europejskie i europejskie
ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem
Ekonomiczno-Społecznym.
6. Do celów niniejszego artykułu, Rada, na wniosek Komisji, może również przyjąć zalecenia.
7. Działanie Unii jest prowadzone w poszanowaniu odpowiedzialności Państw Członkowskich
w zakresie określania ich polityki dotyczącej zdrowia, jak również organizacji i świadczenia usług
zdrowotnych i opieki medycznej. Do obowiązków Państw Członkowskich należy zarządzanie
usługami zdrowotnymi i opieką medyczną, a także podział środków, które zostały im przyznane.
Środki, o których mowa w ustępie 4 lit. a), nie naruszają przepisów krajowych dotyczących
pozyskiwania organów i krwi lub ich wykorzystywania do celów medycznych.
SEKCJA 2
PRZEMYSŁ
ARTYKUŁ III-279
1. Unia i Państwa Członkowskie czuwają nad zapewnieniem warunków niezbędnych dla
konkurencyjności przemysłu Unii.
W tym celu, zgodnie z systemem wolnych i konkurencyjnych rynków, ich działania zmierzają do:
a) przyspieszenia dostosowania przemysłu do zmian strukturalnych,
b) wspierania środowiska sprzyjającego inicjatywom i rozwojowi przedsiębiorstw w całej Unii,
a zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw,
c) wspierania środowiska sprzyjającego współpracy między przedsiębiorstwami,
d) sprzyjania lepszemu wykorzystaniu potencjału przemysłowego polityk innowacyjnych, badań
i rozwoju technologicznego.
2. Państwa Członkowskie, w powiązaniu z Komisją, konsultują się ze sobą oraz, w miarę
potrzeby, koordynują swoje działania. Komisja może podjąć każdą użyteczną inicjatywę
w celu wsparcia tej koordynacji, w szczególności inicjatywy mające na celu określenie kierunków
i wskaźników, organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów
niezbędnych dla prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pełni
informowany.
3. Unia przyczynia się do realizacji celów, o których mowa w ustępie 1 przez polityki
i działania, które prowadzi na podstawie innych postanowień Konstytucji. Ustawy europejskie
lub europejskie ustawy ramowe mogą ustanowić szczególne środki przeznaczone na wsparcie
działań podjętych w Państwach Członkowskich, służących realizacji celów, o których mowa
w ustępie 1, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych
Państw Członkowskich. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane
po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
Niniejsza sekcja nie stanowi podstawy do wprowadzenia przez Unię jakiegokolwiek środka, który
mógłby prowadzić do zakłócenia konkurencji, bądź który zawiera przepisy podatkowe lub przepisy
odnoszące się do praw i interesów pracowników najemnych.
SEKCJA 3
KULTURA
ARTYKUŁ III-280
1. Unia przyczynia się do rozkwitu kultur Państw Członkowskich, w poszanowaniu
ich różnorodności narodowej i regionalnej, równocześnie podkreślając znaczenie wspólnego
dziedzictwa kulturowego.
2. Działanie Unii zmierza do zachęcenia do współpracy między Państwami Członkowskimi
oraz, jeżeli to niezbędne, do wspierania i uzupełniania ich działań w następujących dziedzinach:
a) pogłębiania wiedzy oraz upowszechniania kultury i historii narodów europejskich,
b) zachowania i ochrony dziedzictwa kulturowego o znaczeniu europejskim,
c) niehandlowej wymiany kulturalnej,
d) twórczości artystycznej i literackiej, włącznie z sektorem audiowizualnym.
3. Unia i Państwa Członkowskie sprzyjają współpracy w dziedzinie kultury z państwami
trzecimi oraz z właściwymi organizacjami międzynarodowymi, w szczególności z Radą Europy.
4. Unia uwzględnia aspekty kulturalne w swoim działaniu na podstawie innych postanowień
Konstytucji, zwłaszcza w celu poszanowania i popierania różnorodności jej kultur.
5. Aby przyczynić się do realizacji celów, o których mowa w niniejszym artykule:
a) ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają działania zachęcające,
z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw
Członkowskich. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po
konsultacji z Komitetem Regionów,
b) Rada na wniosek Komisji wydaje zalecenia.
SEKCJA 4
TURYSTYKA
Artykuł III-281
1. Unia uzupełnia działania Państw Członkowskich w sektorze turystycznym, w szczególności
poprzez wspieranie konkurencyjności przedsiębiorstw Unii w tym sektorze.
W tym celu działania Unii skierowane są na:
a) zachęcanie do tworzenia korzystnego środowiska dla rozwoju przedsiębiorstw w tym
sektorze,
b) wspieranie współpracy między Państwami Członkowskimi, w szczególności poprzez
wymianę dobrych praktyk.
2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają szczególne środki
przeznaczone do uzupełnienia działań podejmowanych w Państwach Członkowskich służących
realizacji celów, o których mowa w niniejszym artykule, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji
przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.
SEKCJA 5
EDUKACJA, MŁODZIEŻ, SPORT
I KSZTAŁCENIE ZAWODOWE
ARTYKUŁ III-282
1. Unia przyczynia się do rozwoju edukacji o wysokiej jakości, poprzez zachęcanie do
współpracy między Państwami Członkowskimi oraz, jeżeli to niezbędne, poprzez wspieranie
i uzupełnianie ich działań. Unia w pełni szanuje odpowiedzialność Państw Członkowskich za treść
nauczania i organizację systemów edukacyjnych, jak również ich różnorodność kulturową
i językową.
Unia przyczynia się do wspierania europejskich przedsięwzięć w zakresie sportu, uwzględniając
jego szczególny charakter, jego struktury oparte na zasadzie dobrowolności oraz uwzględniając
jego funkcję społeczną i edukacyjną.
Działanie Unii zmierza do:
a) rozwoju wymiaru europejskiego w edukacji, zwłaszcza przez nauczanie i upowszechnianie
języków Państw Członkowskich,
b) sprzyjania mobilności studentów i nauczycieli, między innymi poprzez zachęcanie
do akademickiego uznawania dyplomów i okresów studiów,
c) promowania współpracy między placówkami edukacyjnymi,
d) rozwoju wymiany informacji i doświadczeń w kwestiach wspólnych dla systemów
edukacyjnych Państw Członkowskich,
e) sprzyjania rozwojowi wymiany młodzieży i instruktorów społeczno-edukacyjnych,
a także zachęcania młodzieży do uczestnictwa w demokratycznym życiu Europy,
f) popierania rozwoju kształcenia na odległość,
g) rozwoju europejskiego wymiaru sportu, przez popieranie uczciwości i dostępności
we współzawodnictwie sportowym oraz współpracy między organizacjami odpowiedzialnymi
za sport, jak również przez ochronę integralności fizycznej i psychicznej sportowców,
w szczególności młodych sportowców.
2. Unia i Państwa Członkowskie sprzyjają współpracy w dziedzinie edukacji i sportu
z państwami trzecimi oraz z właściwymi organizacjami międzynarodowymi, zwłaszcza
z Radą Europy.
3. Aby przyczynić się do realizacji celów określonych w niniejszym artykule:
a) ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają działania zachęcające,
z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw
Członkowskich. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane
po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno–Społecznym.
b) Rada na wniosek Komisji wydaje zalecenia.
ARTYKUŁ III-283
1. Unia realizuje politykę kształcenia zawodowego, która wspiera i uzupełnia działania Państw
Członkowskich, w pełni szanując odpowiedzialność Państw Członkowskich za treść i organizację
kształcenia zawodowego.
Działanie Unii zmierza do:
a) ułatwienia przystosowania się do zmian w przemyśle, zwłaszcza przez kształcenie zawodowe
i przekwalifikowanie,
b) poprawy kształcenia zawodowego wstępnego i ustawicznego w celu ułatwienia integracji
zawodowej i reintegracji z rynkiem pracy,
c) ułatwienia dostępu do kształcenia zawodowego i sprzyjanie mobilności instruktorów
i kształcących się, zwłaszcza młodzieży,
d) pobudzania współpracy edukacyjnej między placówkami edukacyjnymi i kształcenia
zawodowego a przedsiębiorstwami,
e) rozwoju wymiany informacji i doświadczeń w kwestiach wspólnych dla systemów
kształcenia Państw Członkowskich.
2. Unia i Państwa Członkowskie sprzyjają współpracy z państwami trzecimi i właściwymi
organizacjami międzynarodowymi w dziedzinie kształcenia zawodowego.
3. Aby przyczynić się do realizacji celów, o których mowa w niniejszym artykule:
a) ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają niezbędne środki,
z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw
Członkowskich. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po
konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym,
b) Rada na wniosek Komisji wydaje zalecenia.
SEKCJA 6
OBRONA CYWILNA
ARTYKUŁ III-284
1. Unia zachęca do współpracy między Państwami Członkowskimi w celu zwiększenia
skuteczności systemów zapobiegania klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanymi przez
człowieka i ochrony przed nimi.
Działanie Unii zmierza do:
a) wspierania i uzupełniania działań Państw Członkowskich na poziomie krajowym,
regionalnym i lokalnym w zakresie zapobiegania zagrożeniom, przygotowania personelu
obrony cywilnej w Państwach Członkowskich i reagowania na klęski żywiołowe i katastrofy
spowodowane przez człowieka wewnątrz Unii,
b) wspierania szybkiej i skutecznej współpracy operacyjnej krajowych służb obrony cywilnej
wewnątrz Unii,
c) wspierania spójności międzynarodowych działań w zakresie obrony cywilnej.
2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają niezbędne środki
przyczyniające się do realizacji celów, o których mowa w ustępie 1, z wyłączeniem jakiejkolwiek
harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.
SEKCJA 7
WSPÓŁPRACA ADMINISTRACYJNA
ARTYKUŁ III-285
1. Skuteczne wdrażanie prawa Unii przez Państwa Członkowskie mające istotne znaczenie
dla dobrego funkcjonowania Unii jest uznawane za sprawę będącą przedmiotem wspólnego
zainteresowania.
2. Unia może wspierać wysiłki Państw Członkowskich w celu poprawy ich zdolności
administracyjnej do wdrażania prawa Unii. Działanie to może polegać w szczególności na
ułatwianiu wymiany informacji i urzędników służby cywilnej oraz wspieraniu programów
szkolenia. Żadne Państwo Członkowskie nie jest zobowiązane do korzystania z tego wsparcia.
Ustawy europejskie ustanawiają niezbędne w tym celu środki, z wyłączeniem jakiejkolwiek
harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.
3. Niniejszy artykuł nie narusza zobowiązań Państw Członkowskich do wdrażania prawa Unii
ani prerogatyw i obowiązków Komisji. Nie narusza również pozostałych postanowień Konstytucji
przewidujących współpracę administracyjną między Państwami Członkowskimi oraz między nimi
i Unią.