Konstytucje >> Konstytucja UE, Bruksela, 29 października 2004 r.
ROZDZIAŁ III
POLITYKI W INNYCH DZIEDZINACH
SEKCJA 1
ZATRUDNIENIE
ARTYKUŁ III-203
Unia i Państwa Członkowskie działają, zgodnie z niniejszą sekcją, w celu wypracowania
skoordynowanej strategii dla zatrudnienia, a w szczególności w celu wsparcia siły roboczej
wykwalifikowanej, przeszkolonej i zdolnej do dostosowania się, jak również rynków pracy
reagujących na zmiany gospodarcze, mając na względzie osiągnięcie celów, o których mowa
w artykule I-3.
ARTYKUŁ III-204
1. Państwa Członkowskie poprzez swoje polityki zatrudnienia przyczyniają się do osiągnięcia
celów, o których mowa w artykule III-203, w sposób zgodny z ogólnymi kierunkami polityk
gospodarczych Państw Członkowskich i Unii, przyjętymi na podstawie artykułu III-179 ustęp 2.
2. Państwa Członkowskie, uwzględniając praktyki krajowe związane z funkcjami partnerów
społecznych, uważają wspieranie zatrudnienia za przedmiot wspólnego zainteresowania i
koordynują swoje działania w tym względzie w ramach Rady, zgodnie z artykułem III-206.
ARTYKUŁ III-205
1. Unia przyczynia się do urzeczywistnienia wysokiego poziomu zatrudnienia, zachęcając
do współpracy Państwa Członkowskie i, w razie potrzeby, wspierając i uzupełniając ich działanie.
Czyniąc to, szanuje ona w pełni kompetencje Państw Członkowskich w tej dziedzinie.
2. Cel osiągnięcia wysokiego poziomu zatrudnienia jest brany pod uwagę przy definiowaniu
i wykonywaniu polityk i działań Unii.
ARTYKUŁ III-206
1. Rada Europejska bada co roku sytuację zatrudnienia w Unii i przyjmuje konkluzje w tym
przedmiocie na podstawie wspólnego sprawozdania rocznego Rady i Komisji.
2. Na podstawie konkluzji Rady Europejskiej, Rada na wniosek Komisji przyjmuje co roku
wytyczne, które Państwa Członkowskie uwzględniają w swoich politykach zatrudnienia. Rada
stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Regionów, Komitetem
Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Zatrudnienia.
Wytyczne te są zgodne z ogólnymi kierunkami przyjmowanymi w zastosowaniu artykułu III-179
ustęp 2.
3. Każde Państwo Członkowskie przesyła do Rady i Komisji roczne sprawozdanie w sprawie
podstawowych środków, jakie przyjęło w celu wykonania swej polityki zatrudnienia w świetle
wytycznych określonych w ustępie 2.
4. Na podstawie sprawozdań określonych w ustępie 3 i po uzyskaniu opinii Komitetu
Zatrudnienia, Rada corocznie analizuje realizację polityk zatrudnienia Państw Członkowskich
w świetle wytycznych dotyczących zatrudnienia. Rada na zalecenie Komisji może wydać zalecenia
skierowane do Państw Członkowskich.
5. Na podstawie wyników tej analizy Rada i Komisja kierują do Rady Europejskiej wspólne
sprawozdanie roczne dotyczące sytuacji zatrudnienia w Unii i wprowadzenia w życie wytycznych
dotyczących zatrudnienia.
ARTYKUŁ III-207
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą ustanowić środki zachęcające,
zmierzające do sprzyjania współpracy między Państwami Członkowskimi oraz wspierania ich
działań w dziedzinie zatrudnienia poprzez inicjatywy mające na celu rozwijanie wymiany
informacji i najlepszych praktyk, dostarczając analizy porównawcze i porady, jak również
popierając podejścia nowatorskie i oceniając doświadczenia, zwłaszcza przez odwołanie się
do projektów pilotażowych. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane
po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe nie obejmują harmonizacji przepisów
ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.
ARTYKUŁ III-208
Rada przyjmuje zwykłą większością decyzję europejską ustanawiającą Komitet Zatrudnienia
o charakterze doradczym w celu wspierania koordynacji między Państwami Członkowskimi polityk
zatrudnienia i w zakresie rynku pracy. Rada stanowi po konsultacji
z Parlamentem Europejskim.
Zadania Komitetu obejmują:
a) śledzenie rozwoju sytuacji zatrudnienia i polityk zatrudnienia w Unii i w Państwach
Członkowskich;
b) bez uszczerbku dla artykułu III-344, formułowanie opinii na żądanie Rady lub Komisji, bądź
z inicjatywy własnej, oraz przyczynianie się do przygotowania działań Rady określonych
w artykule III-206.
W wypełnianiu swojego mandatu Komitet konsultuje się z partnerami społecznymi.
Każde Państwo Członkowskie i Komisja mianują po dwóch członków Komitetu.
SEKCJA 2
POLITYKA SPOŁECZNA
ARTYKUŁ III-209
Unia i Państwa Członkowskie, świadome podstawowych praw socjalnych wyrażonych
w Europejskiej Karcie Społecznej, podpisanej w Turynie 18 października 1961 roku oraz we
Wspólnotowej Karcie Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników z 1989 roku, mają na celu
promowanie zatrudnienia, poprawę warunków życia i pracy, tak aby umożliwić ich wyrównanie
z jednoczesnym zachowaniem postępu, odpowiednią ochronę socjalną, dialog między partnerami
społecznymi, rozwój zasobów ludzkich pozwalający podnosić i utrzymać poziom zatrudnienia oraz
przeciwdziałanie wyłączeniu.
W tym celu Unia i Państwa Członkowskie wprowadzają w życie środki, które uwzględniają
różnorodność praktyk krajowych, w szczególności w dziedzinie stosunków umownych, jak również
potrzebę utrzymania konkurencyjności gospodarki Unii.
Uważają one, że taki rozwój będzie wynikał nie tylko z funkcjonowania rynku wewnętrznego,
który będzie sprzyjał harmonizacji systemów społecznych, ale też z procedur przewidzianych
w Konstytucji oraz ze zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych
Państw Członkowskich.
Artykuł III-210
1. Mając na względzie urzeczywistnienie celów określonych w artykule III-209, Unia wspiera
i uzupełnia działania Państw Członkowskich w następujących dziedzinach:
a) polepszanie w szczególności środowiska pracy w celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa
pracowników,
b) warunki pracy,
c) zabezpieczenie społeczne i ochrona socjalna pracowników,
d) ochrona pracowników w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę,
e) informacja i konsultacja z pracownikami,
f) reprezentacja i obrona zbiorowa interesów pracowników i pracodawców, w tym
współzarządzanie, z zastrzeżeniem ustępu 6,
g) warunki zatrudnienia obywateli państw trzecich legalnie przebywających na terytorium Unii,
h) integracja osób wyłączonych z rynku pracy, bez uszczerbku dla artykułu III-283,
i) równość kobiet i mężczyzn w odniesieniu do ich szans na rynku pracy i traktowania
w pracy,
j) zwalczanie wyłączenia społecznego,
k) modernizacja systemów ochrony socjalnej, bez uszczerbku dla lit. c).
2. Do celów ustępu 1:
a) ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą ustanowić środki w celu zachęcania
do współpracy między Państwami Członkowskimi w drodze inicjatyw zmierzających do
pogłębiania wiedzy, rozwijania wymiany informacji i najlepszych praktyk, wspierania
podejść nowatorskich oraz oceny doświadczeń, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji
przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich,
b) w dziedzinach, o których mowa w ustępie 1 lit. a) – i), europejskie ustawy ramowe mogą
ustanowić minimalne wymagania stopniowo wprowadzane w życie, z uwzględnieniem
warunków i norm technicznych istniejących w każdym z Państw Członkowskich. Takie
europejskie ustawy ramowe unikają nakładania administracyjnych, finansowych i prawnych
ograniczeń, które utrudniałyby tworzenie i rozwijanie małych i średnich przedsiębiorstw.
W każdym przypadku, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane
po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
3. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 2, w dziedzinach, o których mowa w ustępie 1 lit. c), d), f)
i g), Rada przyjmuje ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe stanowiąc jednomyślnie
po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-
Społecznym.
Rada może, na wniosek Komisji, przyjąć decyzję europejską o stosowaniu zwykłej procedury
ustawodawczej do ustępu 1 lit. d), f) i g). Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji
z Parlamentem Europejskim.
4. Państwo Członkowskie może powierzyć partnerom społecznym, na ich wspólne żądanie,
wykonanie europejskich ustaw ramowych przyjętych na podstawie ustępów 2 i 3 lub,
w stosownych przypadkach, w wykonaniu rozporządzeń europejskich lub decyzji europejskich
przyjętych zgodnie z artykułem III-212.
W takim przypadku dane Państwo Członkowskie, będąc zobowiązanym do przedsięwzięcia
wszelkich środków pozwalających mu w każdej chwili na zagwarantowanie realizacji celów
europejskiej ustawy ramowej, rozporządzenia europejskiego lub decyzji europejskiej zapewnia,
że najpóźniej w dniu, w którym europejska ustawa ramowa musi być przetransponowana,
a rozporządzenie europejskie lub decyzja europejska wdrożona, partnerzy społeczni przyjęli
niezbędne środki w drodze porozumienia.
5. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe przyjęte na mocy niniejszego artykułu:
a) nie naruszają prawa Państw Członkowskich do określenia podstawowych zasad ich systemów
zabezpieczenia społecznego i nie mogą znacząco wpływać na ich równowagę finansową,
b) nie stanowią przeszkody dla Państwa Członkowskiego w utrzymywaniu lub ustanawianiu
bardziej rygorystycznych środków ochronnych zgodnych z Konstytucją.
6. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do wynagrodzeń ani do prawa zrzeszania się, ani do
prawa strajku, ani do prawa lokautu.
ARTYKUŁ III-211
1. Komisja wspiera konsultacje między partnerami społecznymi na poziomie Unii i podejmuje
wszelkie właściwe środki w celu ułatwienia ich dialogu, zapewniając stronom zrównoważone
wsparcie.
2. Do celów ustępu 1, Komisja przed przedstawieniem wniosków w dziedzinie polityki
społecznej, konsultuje się z partnerami społecznymi w sprawie możliwego kierunku działania Unii.
3. Jeśli Komisja po przeprowadzeniu konsultacji, o której mowa w ustępie 2 uzna, że działanie
Unii jest pożądane, konsultuje się z partnerami społecznymi w sprawie treści rozważanego
wniosku. Partnerzy społeczni przesyłają do Komisji opinię lub, w odpowiednim przypadku,
zalecenie.
4. Przy okazji konsultacji, o których mowa w ustępach 2 i 3, partnerzy społeczni mogą
informować Komisję o swojej woli rozpoczęcia postępowania przewidzianego w artykule III-212
ustęp 1. Czas trwania tego postępowania nie może przekraczać dziewięciu miesięcy, chyba że
partnerzy społeczni i Komisja wspólnie zadecydują o jego przedłużeniu.
ARTYKUŁ III-212
1. Dialog między partnerami społecznymi na poziomie Unii może prowadzić, jeżeli oni sobie
tego życzą, do nawiązania stosunków umownych, w tym do zawarcia umów zbiorowych.
2. Wykonywanie umów zbiorowych zawartych na poziomie Unii odbywa się bądź zgodnie
z procedurami i praktykami właściwymi dla partnerów społecznych i Państw Członkowskich, bądź,
w dziedzinach podlegających artykułowi III-210, na wspólne żądanie stron-sygnatariuszy, w drodze
rozporządzeń europejskich lub decyzji europejskich przyjętych przez Radę na wniosek Komisji.
Parlament Europejski jest informowany.
Rada stanowi jednomyślnie jeżeli dana umowa zawiera jedno lub więcej postanowień dotyczących
jednej z dziedzin, w których zgodnie z artykułem III-210 ustęp 3 wymagana jest jednomyślność.
ARTYKUŁ III-213
Dla realizacji celów, o których jest mowa w artykule III-209 i bez uszczerbku dla innych
postanowień Konstytucji, Komisja zachęca do współpracy między Państwami Członkowskimi
oraz ułatwia koordynację ich działań we wszystkich dziedzinach polityki społecznej w ramach
niniejszej sekcji, a zwłaszcza w dziedzinach odnoszących się do:
a) zatrudnienia,
b) prawa pracy i warunków pracy,
c) kształcenia i doskonalenia zawodowego,
d) zabezpieczenia społecznego,
e) ochrony przed wypadkami i chorobami zawodowymi,
f) higieny pracy,
g) prawa zrzeszania się w związki zawodowe i sporów zbiorowych między pracodawcami
a pracownikami.
W tym celu Komisja działa w ścisłym kontakcie z Państwami Członkowskimi, przeprowadzając
badania, wydając opinie i organizując konsultacje zarówno w sprawie problemów pojawiających
się na poziomie krajowym, jak i tych, które interesują organizacje międzynarodowe,
w szczególności poprzez inicjatywy mające na celu określenie kierunków i wskaźników,
organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezbędnych dla
prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pełni informowany.
Przed wydaniem opinii przewidzianych niniejszym artykułem Komisja konsultuje się z Komitetem
Ekonomiczno-Społecznym.
ARTYKUŁ III-214
1. Każde Państwo Członkowskie zapewnia stosowanie zasady równości wynagrodzeń
dla pracowników płci żeńskiej i męskiej i za taką samą pracę lub pracę tej samej wartości.
2. Do celów niniejszego artykułu przez „wynagrodzenie” rozumie się zwykłą podstawową
lub minimalną płacę lub uposażenie oraz wszystkie inne korzyści w gotówce lub w naturze,
otrzymywane przez pracownika bezpośrednio lub pośrednio, z racji zatrudnienia, od pracodawcy.
Równość wynagrodzenia bez dyskryminacji ze względu na płeć oznacza, że:
a) wynagrodzenie przyznane za taką samą pracę na akord jest określane na podstawie takiej
samej jednostki miary,
b) wynagrodzenie za pracę na czas jest takie samo na tym samym stanowisku.
3. Środki zmierzające do zapewnienia stosowania zasady równości szans i równości traktowania
kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy, w tym zasady równości wynagrodzeń za taką
samą pracę lub pracę takiej samej wartości są ustanawiane na mocy ustaw europejskich lub
europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane
po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
4. W celu rzeczywistego zapewnienia pełnej równości między kobietami i mężczyznami w życiu
zawodowym zasada równości traktowania nie stanowi przeszkody dla Państwa Członkowskiego
w utrzymaniu lub przyjmowaniu środków przewidujących specyficzne korzyści, zmierzające
do ułatwienia wykonywania działalności zawodowej przez osoby płci niedostatecznie
reprezentowanej bądź zapobiegania niekorzystnym sytuacjom w karierze zawodowej lub ich
kompensowania.
ARTYKUŁ III-215
Państwa Członkowskie dokładają starań, aby utrzymać istniejącą równowagę systemów płatnych
urlopów.
ARTYKUŁ III-216
Komisja opracowuje co roku sprawozdanie w sprawie postępów w realizacji celów, o których
mowa w artykule III-209, w tym sytuacji demograficznej w Unii. Komisja przesyła to sprawozdanie
do Parlamentu Europejskiego, Rady i Komitetu Ekonomiczno-Społecznego.
ARTYKUŁ III-217
Rada przyjmuje decyzję europejską ustanawiającą Komitet ds. Ochrony Socjalnej o charakterze
doradczym, celem wspierania współpracy w dziedzinie ochrony socjalnej między Państwami
Członkowskimi oraz Komisją. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Zadania Komitetu obejmują:
a) śledzenie sytuacji społecznej i rozwoju ochrony socjalnej w Państwach Członkowskich
i w Unii,
b) wspieranie wymiany informacji, doświadczeń i dobrych praktyk między Państwami
Członkowskimi oraz z Komisją,
c) opracowywanie sprawozdań, formułowanie opinii lub podejmowanie innych prac w ramach
swoich uprawnień, na żądanie Rady lub Komisji, lub z własnej inicjatywy, bez uszczerbku
dla artykułu III-344.
W wypełnianiu swojego mandatu Komitet nawiązuje odpowiednie kontakty z partnerami
społecznymi.
Każde Państwo Członkowskie i Komisja mianują po dwóch członków Komitetu.
ARTYKUŁ III-218
Komisja włącza do swojego sprawozdania rocznego dla Parlamentu Europejskiego oddzielny
rozdział dotyczący rozwoju sytuacji społecznej w Unii.
Parlament Europejski może wezwać Komisję do opracowania sprawozdań w sprawie
poszczególnych problemów dotyczących warunków społecznych.
ARTYKUŁ III-219
1. W celu poprawy możliwości zatrudniania pracowników w ramach rynku wewnętrznego
i przyczyniania się w ten sposób do podniesienia poziomu życia, ustanawia się zgodnie
z poniższymi postanowieniami Europejski Fundusz Społeczny, który dąży do ułatwienia
zatrudniania pracowników i zwiększania ich mobilności geograficznej i zawodowej wewnątrz Unii,
jak również do ułatwienia im dostosowania się do zmian w przemyśle i systemach produkcyjnych,
zwłaszcza przez kształcenie zawodowe i przekwalifikowanie.
2. Funduszem zarządza Komisja. W wykonywaniu tego zadania Komisję wspomaga komitet
złożony z przedstawicieli Państw Członkowskich, związków zawodowych i organizacji
pracodawców, któremu przewodniczy członek Komisji.
3. Środki wykonawcze dotyczące Funduszu są ustanawiane w ustawach europejskich. Ustawy
europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-
Społecznym.
SEKCJA 3
SPÓJNOŚĆ GOSPODARCZA, SPOŁECZNA
I TERYTORIALNA
ARTYKUŁ III-220
W celu wspierania harmonijnego rozwoju całej Unii, rozwija ona i prowadzi działania służące
wzmocnieniu jej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej.
W szczególności Unia zmierza do zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju różnych
regionów oraz zacofania regionów najmniej uprzywilejowanych.
Wśród regionów, o których mowa, szczególną uwagę poświęca się obszarom wiejskim, obszarom
podlegającym przemianom przemysłowym i obszarom, które cierpią na skutek poważnych lub
trwałych trudności naturalnych lub demograficznych, takim jak najbardziej na północ wysunięte
regiony o bardzo słabym zaludnieniu oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie.
ARTYKUŁ III-221
Państwa Członkowskie prowadzą swoje polityki gospodarcze i koordynują je w taki sposób, aby
osiągnąć także cele określone w artykule III-220. Przy formułowaniu i urzeczywistnianiu polityk
i działań Unii oraz przy urzeczywistnianiu rynku wewnętrznego bierze się pod uwagę te cele
i przyczynia się do ich realizacji. Unia wspiera także osiąganie tych celów przez działania, które
podejmuje za pośrednictwem funduszy o przeznaczeniu strukturalnym (Europejskiego Funduszu
Orientacji i Gwarancji Rolnej – Sekcja Orientacji, Europejskiego Funduszu Społecznego,
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego), Europejskiego Banku Inwestycyjnego
oraz innych istniejących instrumentów finansowych.
Co trzy lata Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Regionów
i Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie w sprawie postępów w urzeczywistnianiu
spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz w sprawie sposobu, w jaki różne środki
przewidziane w niniejszym artykule przyczyniły się do tego. Sprawozdanie to zawiera,
w odpowiednim przypadku, stosowne wnioski.
Bez uszczerbku dla środków przyjętych w ramach innych polityk Unii ustawy europejskie lub
europejskie ustawy ramowe mogą ustanowić wszelkie środki specjalne poza funduszami. Ustawy
europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów
i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
Artykuł III-222
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ma na celu przyczynianie się do korygowania
podstawowych dysproporcji regionalnych w Unii poprzez udział w rozwoju i dostosowaniu
strukturalnym regionów opóźnionych w rozwoju oraz w przekształcaniu upadających regionów
przemysłowych.
Artykuł III-223
1. Bez uszczerbku dla artykułu III-224, ustawy europejskie określają zadania, cele priorytetowe
i organizację funduszy o przeznaczeniu strukturalnym, co może obejmować grupowanie funduszy,
oraz ogólne zasady mające do nich zastosowanie, jak również przepisy niezbędne do zapewnienia
ich skuteczności oraz koordynacji funduszy między sobą i z innymi istniejącymi instrumentami
finansowymi.
Fundusz Spójności, utworzony przez ustawę europejską, wspiera finansowo projekty w dziedzinach
środowiska naturalnego i sieci transeuropejskich w zakresie infrastruktury transportowej.
W każdym przypadku, ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów
i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
2. Pierwsze postanowienia w sprawie funduszy o przeznaczeniu strukturalnym i Funduszu
Spójności, które zostaną przyjęte po postanowieniach obowiązujących w dniu podpisania Traktatu
ustanawiającego Konstytucję dla Europy, ustanawia się na mocy ustawy europejskiej Rady. Rada
stanowi jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
ARTYKUŁ III-224
Środki wykonawcze dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego są ustanawiane
na mocy ustaw europejskich. Ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem
Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
W odniesieniu do Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej – Sekcja Orientacji oraz
Europejskiego Funduszu Społecznego stosują się odpowiednio artykuły III-231 i III-219 ustęp 3.
SEKCJA 4
ROLNICTWO I RYBOŁÓWSTWO
ARTYKUŁ III-225
Unia określa i realizuje wspólną politykę rolną i rybołówstwa.
Przez „produkty rolne” należy rozumieć płody ziemi, produkty pochodzące z hodowli i
rybołówstwa, jak również produkty pierwszego przetworzenia, które pozostają w bezpośrednim
związku z tymi produktami. Odniesienia do wspólnej polityki rolnej lub do rolnictwa
oraz stosowanie wyrazu „rolny” są rozumiane jako dotyczące także rybołówstwa, z
uwzględnieniem szczególnych cech charakterystycznych tego sektora.
ARTYKUŁ III-226
1. Rynek wewnętrzny obejmuje także rolnictwo i handel produktami rolnymi.
2. Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień artykułów III-227 – III-232, zasady przewidziane
w celu ustanowienia lub funkcjonowania rynku wewnętrznego stosują się do produktów rolnych.
3. Produkty wymienione w załączniku I podlegają postanowieniom artykułów III-227 – III-232.
4. Funkcjonowaniu i rozwojowi rynku wewnętrznego produktów rolnych musi towarzyszyć
wspólna polityka rolna.
ARTYKUŁ III-227
1. Celami wspólnej polityki rolnej są:
a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego i racjonalny rozwój
produkcji rolnej, jak również optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły
roboczej,
b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez
podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie,
c) stabilizacja rynków,
d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw,
e) zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów.
2. Przy ustalaniu wspólnej polityki rolnej i specjalnych środków służących jej realizacji
uwzględnia się:
a) szczególny charakter gospodarki rolnej, wynikający ze struktury społecznej rolnictwa oraz
z różnic strukturalnych i przyrodniczych między poszczególnymi regionami rolniczymi,
b) potrzebę stopniowego wprowadzania odpowiednich środków dostosowawczych,
c) fakt, że w Państwach Członkowskich rolnictwo jest sektorem ściśle powiązanym z całą
gospodarką.
ARTYKUŁ III-228.
1. Do osiągnięcia celów, o których mowa w artykule III-227, ustanawia się wspólną organizację
rynków rolnych.
Zależnie od produktów, organizacja ta przybiera jedną z następujących form:
a) wspólne reguły konkurencji,
b) obowiązkowa koordynacja różnych krajowych organizacji rynkowych,
c) europejska organizacja rynkowa.
2. Wspólna organizacja, ustanowiona w jednej z postaci przewidzianych w ustępie 1, może
obejmować wszelkie środki konieczne do osiągnięcia celów, o których mowa w artykule III-227,
a w szczególności regulację cen, subwencje służące produkcji i wprowadzaniu do obrotu różnych
produktów, systemy magazynowania i przewozu oraz wspólne mechanizmy stabilizacji przywozu
i wywozu.
Wspólna organizacja ogranicza się do osiągania celów, o których mowa w artykule III-227,
i wyklucza wszelką dyskryminację między producentami lub konsumentami wewnątrz Unii.
Wspólna polityka cenowa powinna się opierać na wspólnych kryteriach i jednolitych metodach
kalkulacji.
3. Aby umożliwić wspólnej organizacji, o której mowa w ustępie 1, osiąganie jej celów, może
być stworzony jeden lub kilka funduszy orientacji i gwarancji rolnej.
ARTYKUŁ III-229
Do umożliwienia osiągnięcia celów, o których mowa w artykule III-227, w ramach wspólnej
polityki rolnej mogą być przewidziane w szczególności środki polegające na:
a) skutecznej koordynacji wysiłków podejmowanych w dziedzinach kształcenia zawodowego,
badań naukowych i upowszechniania wiedzy rolniczej, co może obejmować wspólne
finansowanie projektów lub instytucji,
b) wspólnym działaniu na rzecz zwiększania poziomu konsumpcji niektórych produktów.
ARTYKUŁ III-230
1. Postanowienia sekcji dotyczącej reguł konkurencji stosują się do produkcji rolnej i handlu
produktami rolnymi jedynie w zakresie ustalonym przez ustawy europejskie lub europejskie ustawy
ramowe zgodnie z artykułem III-231 ustęp 2, z uwzględnieniem celów, o których mowa w artykule
III-227.
2. Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć rozporządzenie europejskie lub decyzję europejską
zezwalające na przyznanie pomocy:
a) na ochronę gospodarstw znajdujących się w niekorzystnym położeniu ze względu na warunki
strukturalne lub przyrodnicze,
b) w ramach programów rozwoju gospodarczego.
ARTYKUŁ III-231
1. Komisja przedkłada wnioski dotyczące wypracowywania i realizowania wspólnej polityki
rolnej, w tym zastąpienia organizacji krajowych przez jedną z form wspólnej organizacji
przewidzianą w artykule III-228 ustęp 1, jak również wprowadzenia w życie środków, o których
mowa w niniejszej sekcji.
Wnioski te uwzględniają współzależność zagadnień rolnych, o których mowa w niniejszej sekcji.
2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają wspólną organizację rynków
rolnych przewidzianą w artykule III-228 ustęp 1, jak również inne postanowienia niezbędne
dla osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa. Ustawy europejskie i europejskie
ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
3. Rada na wniosek Komisji przyjmuje rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie
w sprawie ustalania cen, potrąceń, pomocy i ograniczeń ilościowych, jak również w sprawie
ustalania i przydziału wielkości dopuszczalnych połowów.
4. Zgodnie z ustępem 2, krajowe organizacje rynkowe mogą zostać zastąpione wspólną
organizacją przewidzianą w artykule III-228 ustęp 1, jeżeli:
a) wspólna organizacja oferuje Państwom Członkowskim sprzeciwiającym się temu środkowi
i dysponującym własną organizacją krajową dla określonej produkcji równoważne gwarancje
zatrudnienia i poziomu życia zainteresowanych producentów, uwzględniając harmonogram
możliwych dostosowań i potrzebną specjalizację,
b) organizacja ta zapewnia w handlu wewnątrz Unii warunki podobne do tych, jakie istnieją
na rynku krajowym.
5. Jeżeli utworzona jest wspólna organizacja dla niektórych surowców, a nie istnieje jeszcze
wspólna organizacja dla odpowiednich produktów przetworzonych, surowce te, wykorzystywane
do produktów przetworzonych przeznaczonych na wywóz do państw trzecich, mogą być
przywożone spoza Unii.
ARTYKUŁ III-232
Jeżeli w Państwie Członkowskim produkt jest przedmiotem krajowej organizacji rynkowej
lub regulacji wewnętrznej o równoważnym skutku, która wpływa na pozycję konkurencyjną
produkcji podobnej w innym Państwie Członkowskim, Państwa Członkowskie stosują w przywozie
opłatę wyrównawczą na taki produkt pochodzący z Państwa Członkowskiego, w którym istnieje
taka organizacja lub regulacja, chyba że Państwo to stosuje opłatę wyrównawczą przy wywozie.
Komisja przyjmuje rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie ustalające wysokość tych
opłat na poziomie niezbędnym do przywrócenia równowagi. Może ona również zezwolić na inne
środki, ustalając ich szczegóły i warunki.
SEKCJA 5
ŚRODOWISKO NATURALNE
ARTYKUŁ III-233
1. Polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego przyczynia się do osiągania następujących
celów:
a) zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego,
b) ochrony zdrowia ludzkiego,
c) ostrożnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych,
d) promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania
regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego.
2. Polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom
ochrony, z uwzględnieniem różnorodności sytuacji w różnych regionach Unii. Opiera się
na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody
w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie „zanieczyszczający płaci”.
W tym kontekście środki harmonizujące odpowiadające wymogom w dziedzinie ochrony
środowiska obejmują, w odpowiednich przypadkach, klauzulę zabezpieczającą, która pozwala
Państwom Członkowskim na podejmowanie, z pozagospodarczych względów związanych
ze środowiskiem naturalnym, środków tymczasowych podlegających procedurze kontrolnej Unii.
3. Przy opracowywaniu polityki w dziedzinie środowiska naturalnego Unia uwzględnia:
a) dostępne dane naukowo–techniczne,
b) warunki środowiska naturalnego w różnych regionach Unii,
c) korzyści i koszty, które mogą wynikać z działania lub zaniechania działania,
d) gospodarczy i społeczny rozwój Unii jako całości i zrównoważony rozwój jej regionów.
4. W zakresie swoich odpowiednich kompetencji Unia i Państwa Członkowskie współpracują
z państwami trzecimi i właściwymi organizacjami międzynarodowymi. Warunki współpracy Unii
mogą stanowić przedmiot umów między Unią i zainteresowanymi stronami trzecimi.
Pierwszy akapit nie narusza kompetencji Państw Członkowskich do negocjowania w organach
międzynarodowych i zawierania umów międzynarodowych.
ARTYKUŁ III-234
1. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają działania służące osiągnięciu
celów określonych w artykule III-233. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe
są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
2. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 1 i bez uszczerbku dla artykułu III-172, Rada przyjmuje
jednomyślnie ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiające:
a) przepisy mające przede wszystkim charakter fiskalny,
b) środki wpływające na:
i) zagospodarowanie przestrzenne,
ii) zarządzanie ilościowe zasobami wodnymi lub wpływające w sposób pośredni lub
bezpośredni na dostępność tych zasobów,
iii) przeznaczenie gruntów, z wyjątkiem kwestii zarządzania odpadami.
c) środki wpływające znacząco na wybór Państwa Członkowskiego między różnymi źródłami
energii i ogólną strukturę jego zaopatrzenia w energię.
Rada, stanowiąc jednomyślnie, na wniosek Komisji, może przyjąć decyzję europejską
o stosowaniu zwykłej procedury ustawodawczej do spraw, o których mowa w pierwszym akapicie.
We wszystkich przypadkach Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem
Regionów i Komitetem Ekonomiczno–Społecznym.
3. Ustawy europejskie ustanawiają ogólne programy działania określające cele priorytetowe,
które mają być osiągnięte. Ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem
Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
Środki niezbędne do urzeczywistnienia tych programów są przyjmowane na warunkach
przewidzianych w ustępie 1 lub 2, zależnie od przypadku.
4. Bez uszczerbku dla niektórych środków przyjętych przez Unię, Państwa Członkowskie
zapewniają finansowanie i wykonanie polityki w zakresie środowiska naturalnego.
5. Bez uszczerbku dla zasady, iż zanieczyszczający płaci, gdy środek podjęty na podstawie
ustępu 1 wiąże się z kosztami uznanymi za nieproporcjonalne dla władz publicznych Państwa
Członkowskiego, środek ten przewiduje, w odpowiedniej formie:
a) tymczasowe odstępstwa i/lub
b) wsparcie finansowe z Funduszu Spójności.
6. Środki ochronne przyjęte na mocy niniejszego artykułu nie stanowią przeszkody dla Państwa
Członkowskiego w utrzymywaniu i ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych.
Środki te muszą być zgodne z Konstytucją. Są one notyfikowane Komisji.
SEKCJA 6
OCHRONA KONSUMENTÓW
ARTYKUŁ III-235
1. Dążąc do popierania interesów konsumentów i zapewnienia wysokiego poziomu ochrony
konsumentów, Unia przyczynia się do ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i interesów gospodarczych
konsumentów, jak również wspierania ich prawa do informacji, edukacji i organizowania się w celu
zachowania ich interesów.
2. Unia przyczynia się do osiągnięcia celów, o których mowa w ustępie 1 poprzez:
a) środki, które przyjmuje w zastosowaniu artykułu III-172 w ramach ustanowienia
lub funkcjonowania rynku wewnętrznego,
b) środki, które wspierają, uzupełniają i nadzorują politykę prowadzoną przez Państwa
Członkowskie.
3. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają środki określone w ustępie
2 lit. b). Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji
z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
4. Akty przyjęte na podstawie ustępu 3 nie stanowią przeszkody dla Państwa Członkowskiego
w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych przepisów ochronnych. Przepisy te muszą
być zgodne z Konstytucją. Są one notyfikowane Komisji.
SEKCJA 7
TRANSPORT
ARTYKUŁ III-236
1. Cele Konstytucji, w odniesieniu do kwestii uregulowanych w niniejszej sekcji, są realizowane
w ramach wspólnej polityki transportowej.
2. W celu wykonania ustępu 1, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe
uwzględniają specyficzne aspekty transportu. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są
przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają:
a) wspólne reguły mające zastosowanie do transportu międzynarodowego wykonywanego
z lub na terytorium Państwa Członkowskiego lub tranzytu przez terytorium jednego
lub większej liczby Państw Członkowskich,
b) warunki dostępu przewoźników nie mających stałej siedziby w Państwie Członkowskim
do transportu krajowego w Państwie Członkowskim,
c) środki pozwalające polepszyć bezpieczeństwo transportu,
d) wszelkie inne potrzebne środki.
3. Przy przyjmowaniu ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych, o których mowa
w ustępie 2, uwzględnia się przypadki, w których stosowanie tych ustaw może poważnie wpływać
na jakość życia i poziom zatrudnienia w pewnych regionach, jak również na funkcjonowanie
infrastruktury transportowej.
ARTYKUŁ III-237
Do czasu przyjęcia ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych, o których mowa
w artykule III-236 ustęp 2, i z zastrzeżeniem jednomyślnego przyjęcia przez Radę decyzji
europejskiej przyznającej odstępstwo, żadne Państwo Członkowskie nie może wydać mniej
korzystnych, w ich bezpośrednim lub pośrednim skutku wobec przewoźników z innych Państw
Członkowskich, w porównaniu z przewoźnikami krajowymi, różnych przepisów regulujących tę
materię na dzień 1 stycznia 1958 roku lub, dla Państw przystępujących, na dzień ich przystąpienia.
ARTYKUŁ III-238
Zgodna z Konstytucją jest pomoc, która odpowiada potrzebom koordynacji transportu lub stanowi
zwrot za wykonanie pewnych świadczeń nierozerwalnie związanych z pojęciem usługi publicznej.
ARTYKUŁ III-239
Każdy środek w dziedzinie stawek i warunków transportu przyjęty w ramach niniejszej Konstytucji
uwzględnia sytuację gospodarczą przewoźników.
ARTYKUŁ III-240
1. W odniesieniu do transportu wewnątrz Unii zakazana jest dyskryminacja polegająca
na stosowaniu przez przewoźników względem tych samych towarów na tych samych połączeniach
przewozowych różnych stawek i warunków transportu ze względu na Państwo Członkowskie
pochodzenia lub przeznaczenia produktów przewożonych.
2. Ustęp 1 nie wyklucza przyjęcia innych ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych
w zastosowaniu artykułu III-236 ustęp 2.
3. Rada przyjmuje, na wniosek Komisji, rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie
zapewniające wykonanie ustępu 1. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskimi
Komitetem Ekonomiczno–Społecznym.
Rada może w szczególności przyjąć rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie niezbędne
w celu umożliwienia instytucjom zapewnienia zgodności z zasadami, o których mowa w ustępie 1,
i w celu zapewnienia pełnych korzyści użytkownikom.
4. Komisja, z inicjatywy własnej lub na wniosek Państwa Członkowskiego, bada przypadki
dyskryminacji określone w ustępie 1 i po konsultacji z każdym zainteresowanym Państwem
Członkowskim przyjmuje, w ramach rozporządzeń europejskich i decyzji europejskich, o których
mowa w ustępie 3, niezbędne decyzje europejskie.
ARTYKUŁ III-241
1. Zakazane jest narzucanie przez Państwo Członkowskie w zakresie transportu wykonywanego
wewnątrz Unii stosowania stawek i warunków zawierających jakikolwiek element wsparcia
lub ochrony jednego lub kilku przedsiębiorstw bądź poszczególnych gałęzi przemysłu, chyba że jest
ono dozwolone przez Komisję w drodze decyzji europejskiej.
2. Komisja, z inicjatywy własnej lub na wniosek Państwa Członkowskiego, bada stawki
i warunki, o których mowa w ustępie 1, uwzględniając w szczególności, z jednej strony, wymogi
właściwej regionalnej polityki gospodarczej, potrzeby regionów słabo rozwiniętych i problemy
regionów poważnie dotkniętych przez okoliczności polityczne oraz, z drugiej strony, skutki tych
stawek i warunków dla konkurencji między różnymi rodzajami transportu.
Komisja przyjmuje niezbędne decyzje europejskie po konsultacji z każdym zainteresowanym
Państwem Członkowskim.
3. Zakaz ustanowiony w ustępie 1 nie ma zastosowania do taryf konkurencyjnych.
ARTYKUŁ III-242
Opłaty i należności pobierane przez przewoźnika w związku z przekraczaniem granic niezależnie
od ceny transportu nie powinny przekraczać rozsądnego poziomu, przy uwzględnieniu
rzeczywistych kosztów efektywnie poniesionych w związku z przekroczeniem granicy.
Państwa Członkowskie podejmują starania, aby obniżyć te koszty.
Komisja może kierować do Państw Członkowskich zalecenia w celu zastosowania niniejszego
artykułu.
ARTYKUŁ III-243
Postanowienia niniejszej sekcji nie stanowią przeszkody w stosowaniu środków podjętych
przez Republikę Federalną Niemiec, o ile są one niezbędne do skompensowania niekorzystnych
skutków gospodarczych spowodowanych podziałem Niemiec dla gospodarki niektórych regionów
Republiki Federalnej Niemiec dotkniętych tym podziałem. Pięć lat po wejściu w życie Traktatu
ustanawiającego Konstytucję dla Europy, Rada, stanowiąc na wniosek Komisji, może przyjąć
decyzję europejską uchylającą postanowienia niniejszego artykułu.
ARTYKUŁ III-244
Komitet doradczy, złożony z ekspertów wyznaczonych przez rządy Państw Członkowskich, jest
ustanowiony przy Komisji. Komisja konsultuje z nim kwestie transportu gdy uzna to za pożądane.
ARTYKUŁ III-245
1. Postanowienia niniejszej sekcji mają zastosowanie do transportu kolejowego, drogowego
i śródlądowego.
2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą wprowadzać odpowiednie środki
dla transportu morskiego i lotniczego. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są
przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
SEKCJA 8
SIECI TRANSEUROPEJSKIE
ARTYKUŁ III-246
1. Aby pomóc osiągnąć cele określone w artykułach III-130 i III-220 oraz umożliwić
obywatelom Unii, podmiotom gospodarczym, wspólnotom regionalnym i lokalnym pełne czerpanie
korzyści z ustanowienia obszaru bez granic wewnętrznych, Unia przyczynia się do tworzenia
i rozwoju sieci transeuropejskich w infrastrukturach transportu, telekomunikacji i energetyki.
2. W ramach systemu wolnych i konkurencyjnych rynków działanie Unii zmierza do sprzyjania
wzajemnym połączeniom oraz interoperacyjności sieci krajowych, jak również dostępowi do tych
sieci. Uwzględnia ona w szczególności potrzebę łączenia regionów wyspiarskich , zamkniętych
i peryferyjnych z centralnymi regionami Unii.
ARTYKUŁ III-247
1. Dla osiągnięcia celów określonych w artykule III-246, Unia:
a) ustanawia zbiór wytycznych obejmujących cele, priorytety jak również ogólne kierunki
działań przewidzianych w dziedzinie sieci transeuropejskich; wytyczne te wskazują projekty
będące przedmiotem wspólnego zainteresowania,
b) wprowadza w życie każde działanie, które może się okazać niezbędne do zapewnienia
współdziałania między sieciami, w szczególności w dziedzinie normalizacji technicznej,
c) może wspierać projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, popierane przez
Państwa Członkowskie, a wskazane w ramach wytycznych o których mowa w lit. a),
w szczególności poprzez analizy wykonalności, gwarancje kredytowe lub bonifikaty
oprocentowania; Unia może się również przyczyniać do finansowania, za pośrednictwem
Funduszu Spójności, poszczególnych projektów w Państwach Członkowskich w dziedzinie
infrastruktury transportu.
Działania Unii biorą pod uwagę potencjalną efektywność gospodarczą projektów.
2. Wytyczne i inne środki przewidziane w ustępie 1 są ustanawiane na mocy ustaw europejskich
lub europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są
przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
Wytyczne i projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, które dotyczą terytorium
jednego Państwa Członkowskiego, wymagają zgody tego Państwa Członkowskiego.
3. Państwa Członkowskie, w powiązaniu z Komisją, koordynują między sobą polityki
prowadzone na poziomie krajowym, które mogą mieć znaczący wpływ na realizację celów
określonych w artykule III-246. Komisja może podjąć, w ścisłej współpracy z Państwami
Członkowskimi, każdą użyteczną inicjatywę w celu wsparcia tej koordynacji.
4. Unia może współpracować z państwami trzecimi w celu wspierania projektów będących
przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz zapewnienia współdziałania między sieciami.
SEKCJA 9
BADANIA, ROZWÓJ TECHNOLOGICZNY ORAZ PRZESTRZEŃ KOSMICZNA
ARTYKUŁ III-248
1. Działanie Unii ma na celu wzmacnianie jej bazy naukowej i technologicznej, poprzez
utworzenie europejskiego obszaru badań, w którym naukowcy, wiedza naukowa i technologie
podlegają swobodnej wymianie, oraz sprzyjanie zwiększeniu jej konkurencyjności, także
w przemyśle, przy jednoczesnym promowaniu działalności badawczej uznanej za niezbędną na
mocy innych rozdziałów Konstytucji.
2. Do celów o których mowa w ustępie 1, Unia sprzyja na całym swoim obszarze
przedsiębiorstwom, w tym małym i średnim przedsiębiorstwom, ośrodkom badawczym
i uniwersytetom w ich wysiłkach badawczych i rozwoju technologicznym wysokiej jakości.Wspiera
ich wysiłki w zakresie współpracy, zmierzając w szczególności do umożliwienia naukowcom
swobodnej współpracy ponad granicami i przedsiębiorstwom pełnego wykorzystania potencjału
rynku wewnętrznego, zwłaszcza poprzez otwarcie krajowych rynków zamówień publicznych,
określanie wspólnych norm i usuwanie przeszkód prawnych i fiskalnych tej współpracy.
3. O wszelkich działaniach Unii w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego, w tym
o projektach demonstracyjnych, decyduje się oraz wprowadza je w życie zgodnie z niniejszą sekcją.
ARTYKUŁ III-249
W dążeniu do osiągnięcia celów o których mowa w artykule III-248, Unia prowadzi następujące
działania, które stanowią uzupełnienie działań podejmowanych przez Państwa Członkowskie:
a) wykonywanie programów badań, rozwoju technologicznego i demonstracyjnych, wraz
ze wspieraniem współpracy z przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczymi i uczelniami
oraz współpracy pomiędzy nimi,
b) wspieranie współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi
w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji Unii,
c) upowszechnianie i optymalizacja wyników działań w dziedzinie badań, rozwoju
technologicznego i demonstracji Unii,
d) popieranie kształcenia i mobilności naukowców w Unii.
ARTYKUŁ III-250
1. Unia i Państwa Członkowskie koordynują swoje działania w zakresie badań i rozwoju
technologicznego, tak aby zapewnić wzajemną spójność polityk krajowych z polityką Unii.
2. W ścisłej współpracy z Państwami Członkowskimi Komisja może podjąć każdą użyteczną
inicjatywę w celu wsparcia koordynacji, o której mowa w ustępie 1, w szczególności inicjatywy
zmierzające do określenia kierunków i wskaźników, zorganizowania wymiany najlepszych praktyk
i przygotowania niezbędnych elementów okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest
w pełni informowany.
ARTYKUŁ III-251
1. Ustawy europejskie ustanawiają wieloletni program ramowy określający wszystkie działania
finansowane przez Unię. Ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem
Ekonomiczno-Społecznym.
Program ramowy:
a) ustala naukowe i techniczne cele, które mają zostać osiągnięte poprzez działania, o których
mowa w artykule III–249, oraz priorytety, które się z nimi wiążą,
b) wskazuje ogólne kierunki tych działań,
c) ustanawia ogólną maksymalną kwotę oraz szczegółowe zasady uczestnictwa finansowego
Unii w programie ramowym, jak również odpowiednie udziały w każdym z przewidywanych
działań.
2. Wieloletni program ramowy jest dostosowywany lub uzupełniany w zależności od rozwoju
sytuacji.
3. Ustawa europejska Rady ustanawia programy szczegółowe opracowane w celu wdrożenia
wieloletnich programów ramowych w zakresie każdego działania. Każdy program szczegółowy
określa szczegółowe zasady jego realizacji, ustala czas jego trwania i przewiduje środki uznane
za niezbędne. Suma kwot uznanych za niezbędne, ustalonych przez programy szczegółowe, nie
może przekroczyć łącznej maksymalnej kwoty przewidzianej dla programu ramowego
i dla każdego działania. Ustawa europejska Rady jest przyjmowana po konsultacji z Parlamentem
Europejskim i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
4. Jako uzupełnienie działań przewidzianych w wieloletnich programach ramowych, ustawa
europejska ustanawia środki niezbędne do wprowadzenia w życie europejskiego obszaru badań.
Taka ustawa jest przyjmowana po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
ARTYKUŁ III-252
1. W celu wprowadzenia w życie wieloletniego programu ramowego, ustawy europejskie
lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają:
a) zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uniwersytetów,
b) zasady dotyczące upowszechniania wyników badań.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem
Ekonomiczno-Społecznym.
2. Przy wprowadzaniu w życie wieloletniego programu ramowego, ustawy europejskie mogą
ustanawiać programy uzupełniające z udziałem tylko niektórych Państw Członkowskich,
finansujących je z zastrzeżeniem ewentualnego uczestnictwa Unii.
Ustawy europejskie określają zasady mające zastosowanie do programów uzupełniających,
zwłaszcza w odniesieniu do upowszechniania wiedzy i dostępu innych Państw Członkowskich. Są
one przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno–Społecznym i za zgodą
zainteresowanych Państw Członkowskich.
3. Przy wprowadzaniu w życie wieloletniego programu ramowego ustawy europejskie mogą
przewidywać, za zgodą zainteresowanych Państw Członkowskich, udział w programach
badawczych i rozwojowych podjętych przez kilka Państw Członkowskich, w tym udział
w strukturach utworzonych w celu wykonania tych programów.
Ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.
4. Przy wprowadzaniu w życie wieloletniego programu ramowego Unia może ustanowić
współpracę w zakresie unijnych badań, rozwoju technologicznego i demonstracji z państwami
trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi.
Szczegółowe rozwiązania dotyczące tej współpracy mogą być przedmiotem umów między Unią
a zainteresowanymi stronami trzecimi.
ARTYKUŁ III-253
Rada na wniosek Komisji może przyjąć rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie w celu
utworzenia wspólnych przedsiębiorstw lub jakiejkolwiek innej struktury niezbędnej do skutecznego
wykonywania programów badawczych, rozwoju technologicznego i demonstracyjnych Unii. Rada
stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komitetem Ekonomiczno–Społecznym.
ARTYKUŁ III-254
1. W celu wspierania postępu naukowo-technicznego, konkurencyjności przemysłowej
i wprowadzenia w życie swoich polityk, Unia opracowuje europejską politykę przestrzeni
kosmicznej. W tym celu Unia może promować wspólne inicjatywy, popierać badania i rozwój
technologiczny i koordynować wysiłki niezbędne dla badania i wykorzystania przestrzeni
kosmicznej.